پاسخ کوتاه و رسمی: بله. گردشگران ایرانی میتوانند با اصل گواهینامه معتبر جدید فارسیـانگلیسی ایران، از تاریخ ورود به ترکیه حداکثر شش ماه رانندگی کنند. براساس پاسخ رسمی ریاست ترافیک پلیس ترکیه به استعلام ترکتراول، در این مدت الزام جداگانهای برای همراه داشتن گواهینامه بینالمللی یا ترجمه رسمی ترکی اعلام نشده است.
این نتیجه فقط برداشت از یک خبر یا تجربه شخصی نیست. ترکتراول در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ طی نامهای رسمی، وضعیت گواهینامه جدید ایران، نیاز به گواهینامه بینالمللی، ترجمه رسمی و نحوه اجرای قانون در شهرهای مختلف ترکیه را مستقیماً از پلیس این کشور استعلام کرد.
ریاست ترافیک اداره کل امنیت ترکیه در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ و پلیس استان وان در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ به این مکاتبه پاسخ دادند.
ترکتراول دقیقاً چه چیزی را از پلیس ترکیه پرسید؟
موضوع نامه، اعتبار کلی هر نوع گواهینامه خارجی نبود. در متن درخواست بهطور مشخص درباره گواهینامههای جدید فارسیـانگلیسی صادرشده در ایران سؤال کردیم.
مهمترین پرسشهای ترکتراول عبارت بودند از:
- آیا گردشگر ایرانی میتواند با گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی ایران در ترکیه رانندگی کند؟
- آیا این گواهینامه در شش ماه نخست ورود بهتنهایی کافی است؟
- آیا همراه داشتن گواهینامه بینالمللی یا IDP الزامی است؟
- آیا ترجمه رسمی ترکی یا تأییدشده توسط دفتر اسناد رسمی لازم است؟
- آیا این قانون در وان، ترابزون و دیگر شهرهای ترکیه یکسان اجرا میشود؟
ریاست ترافیک پلیس ترکیه اعلام کرد که درخواست براساس قانون شماره ۲۹۱۸ راهنماییورانندگی، آییننامه مربوط، دستورالعملهای اجرایی و سایر مقررات مرتبط بررسی شده است.
پاسخ رسمی پلیس ترکیه چه بود؟
پلیس ترکیه در پاسخ خود به ماده ۸۸ آییننامه راهنماییورانندگی این کشور استناد کرد. در بخش مربوط به اتباع خارجی آمده است:
Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir.
ترجمه این بند:
اتباع خارجی میتوانند با گواهینامهای که در خارج از ترکیه دریافت کردهاند، از تاریخ ورود به این کشور حداکثر شش ماه رانندگی کنند.
گردشگر ایرانی از نظر این آییننامه «تبعه خارجی» محسوب میشود و گواهینامه معتبر ایران نیز گواهینامه صادرشده در یک کشور خارجی است. در نتیجه، دارنده گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی ایران مشمول همین قاعده ششماهه خواهد بود.
آیا گواهینامه بینالمللی یا ترجمه ترکی لازم است؟
برای گردشگر ایرانی دارای گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی، در شش ماه نخست ورود به ترکیه خیر.
ماده ۸۸ برای اتباع خارجی، امکان رانندگی با گواهینامه معتبر خارجی را تا شش ماه به رسمیت میشناسد و در این مدت، شرط جداگانهای برای ارائه IDP یا ترجمه رسمی ترکی تعیین نکرده است.
نکته مهم این است که الزام همراه داشتن ترجمه رسمی در همین ماده فقط برای شهروندان ترکیهای آمده است که گواهینامه خود را از کشور دیگری گرفتهاند و بیش از شش ماه در ترکیه حضور دارند. این حکم مربوط به گردشگران ایرانی نیست.
اداره کل نفوس و امور شهروندی ترکیه نیز در اطلاعات رسمی خود اعلام کرده است که اتباع خارجی با گواهینامه صادرشده در خارج از ترکیه میتوانند تا شش ماه در این کشور رانندگی کنند.
چرا اضافهشدن اطلاعات انگلیسی مشکل را حل میکند؟
مشکل اصلی گواهینامههای قدیمی ایران، فارسی بودن اطلاعات کارت بود. مأمور پلیس ترکیه لزوماً نمیتوانست نام راننده، شماره گواهینامه، کلاس وسیله نقلیه و تاریخ اعتبار را بخواند و با اطلاعات لاتین گذرنامه تطبیق دهد.
در گواهینامه جدید، اطلاعات اصلی توسط مرجع صادرکننده به فارسی و انگلیسی درج شده است. مأمور پلیس ترکیه میتواند مشخصات لاتین کارت را مستقیماً بخواند و با گذرنامه راننده مقایسه کند.
| نوع گواهینامه | وضعیت عملی در ترکیه |
|---|---|
| گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی | اطلاعات آن مستقیماً قابلخواندن است و تا شش ماه از تاریخ ورود قابل استفاده است. |
| گواهینامه قدیمی فارسی | ممکن است مأمور در خواندن و تطبیق مشخصات مشکل داشته باشد؛ همراه داشتن IDP برای این نسخه همچنان اقدام مطمئنتری است. |
بنابراین نتیجه روشن این استعلام، بهطور مشخص درباره گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی ایران است؛ کارتی که اطلاعات لاتین آن مشکل خواندن و تطبیق مشخصات را برطرف کرده است.
پاسخ پلیس وان چه چیزی را تأیید کرد؟
پلیس استان وان نیز در پاسخ جداگانهای که در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ برای ترکتراول ارسال شد، همان ماده ۸۸ و مهلت ششماهه رانندگی اتباع خارجی با گواهینامه کشور خود را تأیید کرد.
این پاسخ از آن جهت اهمیت دارد که وان یکی از اصلیترین مقصدهای گردشگران زمینی ایرانی است و مسافران زیادی از مرز رازیـکاپیکوی وارد این استان میشوند.
پاسخ مرکز پلیس ترکیه و پلیس وان با یکدیگر تعارضی ندارند و هر دو بر اجرای قاعده ششماهه تأکید میکنند.
آیا این قانون فقط در وان اجرا میشود؟
خیر. ریاست ترافیک پلیس ترکیه در پاسخ خود تصریح کرده است که کنترلهای ترافیکی براساس مقررات جاری، در سراسر خاک جمهوری ترکیه بهصورت یکسان اجرا میشوند.
بنابراین اعتبار ششماهه گواهینامه جدید ایران فقط به وان یا استانهای مرزی محدود نیست و در ترابزون، ارزروم، استانبول، آنکارا، آنتالیا و دیگر شهرهای ترکیه نیز همان قانون اجرا میشود.
مهلت ششماهه از چه تاریخی محاسبه میشود؟
این مدت از تاریخ ورود راننده به ترکیه محاسبه میشود؛ نه از تاریخ صدور گواهینامه، دریافت کاپوتاژ یا ورود خودرو.
به همین دلیل بهتر است اصل گذرنامه یا مدرکی که تاریخ ورود را نشان میدهد، هنگام رانندگی همراه راننده باشد.
اعتبار ششماهه گواهینامه به معنی مجوز شش ماه اقامت در ترکیه نیست. مدت مجاز اقامت گردشگر و مدت اعتبار گواهینامه خارجی دو موضوع جداگانهاند.
گواهینامه جدید ایران باید چه شرایطی داشته باشد؟
- اصل کارت گواهینامه همراه راننده باشد؛
- گواهینامه منقضی نشده باشد؛
- اطلاعات انگلیسی کارت خوانا باشد؛
- نام و مشخصات راننده با گذرنامه مطابقت داشته باشد؛
- کلاس گواهینامه با وسیله نقلیه مورد استفاده هماهنگ باشد؛
- از تاریخ ورود راننده به ترکیه بیش از شش ماه نگذشته باشد.
هنگام رانندگی در ترکیه چه مدارکی همراه داشته باشیم؟
اگر با خودرو شخصی وارد ترکیه میشوید، بهتر است مدارک زیر را یکجا و در دسترس نگه دارید:
- اصل گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی ایران؛
- گذرنامه معتبر راننده؛
- مدارک مالکیت خودرو؛
- پروانه خروج موقت یا برگه کاپوتاژ؛
- دفترچه مالکیت بینالمللی و پلاک ترانزیت خودرو؛
- بیمه معتبر خودرو برای تردد در ترکیه؛
- وکالتنامه معتبر در صورتی که مالک خودرو شخص دیگری است.
توجه: پاسخ پلیس ترکیه درباره اجازه رانندگی در خاک ترکیه است. کاپوتاژ، پلاک ترانزیت و تشریفات خروج خودرو از ایران، فرایندهای جداگانهای هستند و باید مدارک موردنیاز آنها نیز تکمیل شود.
جریمه رانندگی برخلاف شرایط گواهینامه خارجی
ریاست ترافیک پلیس ترکیه در پاسخ خود به ماده ۳۹ قانون شماره ۲۹۱۸ نیز اشاره کرده است. براساس مبلغ درجشده در پاسخ مورخ ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶، رانندگی با گواهینامه خارجی برخلاف مدت یا شرایط قانونی میتواند در هر نوبت مشمول ۴٬۷۱۲ لیر جریمه اداری شود.
مبلغ جریمههای رانندگی ممکن است با بازنگری سالانه تغییر کند؛ بنابراین این مبلغ مربوط به تاریخ پاسخ رسمی پلیس است.
اگر مأمور پلیس درباره گواهینامه سؤال کرد چه بگوییم؟
اصل گواهینامه جدید و گذرنامه را ارائه کنید. برای توضیح مبنای قانونی نیز میتوانید به ماده ۸۸ آییننامه راهنماییورانندگی ترکیه اشاره کنید:
Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 88 uyarınca, yabancılar dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleriyle Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren altı ay süreyle araç kullanabilir.
معنی این جمله این است که براساس ماده ۸۸، اتباع خارجی میتوانند از تاریخ ورود به ترکیه تا شش ماه با گواهینامه صادرشده در کشور خود رانندگی کنند.
پرسشهای متداول
آیا گواهینامه جدید ایران در ترکیه معتبر است؟
بله. گردشگر ایرانی میتواند با اصل گواهینامه معتبر جدید فارسیـانگلیسی، حداکثر تا شش ماه از تاریخ ورود به ترکیه رانندگی کند.
آیا برای گواهینامه جدید به IDP نیاز داریم؟
براساس پاسخ رسمی پلیس ترکیه به استعلام مشخص ترکتراول، در شش ماه نخست الزام جداگانهای برای IDP اعلام نشده است. اطلاعات لاتین گواهینامه جدید مستقیماً قابلخواندن است.
آیا ترجمه رسمی ترکی لازم است؟
برای گردشگر ایرانی دارای گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی در شش ماه نخست، چنین الزامی در ماده ۸۸ و پاسخ رسمی پلیس اعلام نشده است.
آیا قانون در وان و ترابزون تفاوت دارد؟
خیر. پلیس مرکزی ترکیه اعلام کرده است که کنترلهای ترافیکی براساس قوانین جاری در سراسر ترکیه بهصورت یکسان اجرا میشوند.
آیا این حکم شامل گواهینامه منقضیشده هم میشود؟
خیر. گواهینامه باید معتبر، خوانا و متناسب با کلاس وسیله نقلیه باشد.
آیا اعتبار گواهینامه برای خروج خودرو از ایران کافی است؟
خیر. اعتبار گواهینامه برای رانندگی در ترکیه با مدارک خروج خودرو از ایران تفاوت دارد. برای سفر با خودرو همچنان باید کاپوتاژ، پلاک ترانزیت، مدارک مالکیت و بیمه معتبر خودرو را تهیه کنید.
جمعبندی نهایی
گواهینامه جدید فارسیـانگلیسی ایران برای گردشگران ایرانی در ترکیه معتبر است. دارنده این گواهینامه میتواند از تاریخ ورود به ترکیه حداکثر شش ماه رانندگی کند و در پاسخ رسمی پلیس ترکیه، برای این دوره الزام جداگانهای به ارائه گواهینامه بینالمللی یا ترجمه رسمی ترکی اعلام نشده است.
درج اطلاعات انگلیسی روی گواهینامه جدید، مشکل اصلی نسخههای قدیمی یعنی ناخوانا بودن مشخصات فارسی برای مأموران خارجی را نیز برطرف کرده است.
این نتیجه بهطور جداگانه در پاسخ ریاست ترافیک اداره کل امنیت ترکیه و پلیس استان وان به مکاتبه ترکتراول تأیید شده و طبق اعلام پلیس، مقررات در سراسر ترکیه بهصورت یکسان اجرا میشود.
آخرین بازبینی: ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با ۹ مرداد ۱۴۰۵
منابع رسمی این گزارش
- مکاتبه رسمی ترکتراول با ریاست ترافیک اداره کل امنیت ترکیه، ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶؛ نسخه کامل در آرشیو ترکتراول نگهداری میشود.
- پاسخ رسمی EGM Trafik Başkanlığı به ترکتراول، ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶؛ مکاتبه سازمانی و فاقد پیوند عمومی.
- پاسخ رسمی اداره امنیت استان وان به ترکتراول، ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶؛ مکاتبه سازمانی و فاقد پیوند عمومی.
- اداره کل نفوس و امور شهروندی ترکیه؛ مدت اعتبار گواهینامه خارجی در ترکیه
- سازمان ملل متحد؛ کنوانسیون ۱۹۶۸ وین درباره ترافیک جادهای