آیا میتوان با گواهینامه ایرانی در ترکیه رانندگی کرد؟ آیا گواهینامه جدید فارسی–انگلیسی جای مدارک قدیمی را میگیرد؟ هنگام کاپوتاژ خودرو باید کارت گواهینامه را به انگلیسی ترجمه کنیم؟
این پرسشها پس از آغاز صدور گواهینامههای دوزبانه ایران، بارها از ترکتراول پرسیده شد. برای رسیدن به یک پاسخ رسمی، ترکتراول مستقیماً با ریاست پلیس ترافیک ترکیه مکاتبه کرد.
پاسخ رسمی پلیس ترکیه نشان میدهد که اعتبار گواهینامه ایرانی در این کشور موضوع تازهای نیست. قانون ترکیه از قبل به اتباع خارجی اجازه داده است با گواهینامه معتبر صادرشده در کشور خود، تا شش ماه از تاریخ ورود رانندگی کنند.
مکاتبه رسمی ترکتراول با پلیس ترکیه
نامه رسمی ترکتراول – ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶
ترکتراول طی نامهای رسمی خطاب به ریاست پلیس ترافیک اداره کل امنیت ترکیه، درباره وضعیت قانونی گواهینامههای ایرانی استعلام کرد.
این نامه برای مرکز پلیس ترافیک ترکیه و واحدهای مرتبط در وان و ترابزون ارسال شد. موضوع نامه چنین بود:
درخواست اعلام نظر رسمی درباره اعتبار گواهینامههای جدید فارسی–انگلیسی ایران برای گردشگران ایرانی و ایجاد وحدت رویه در اجرای قانون.
در نامه توضیح دادیم که بسیاری از گردشگران ایرانی با خودروهای پلاک ایران از مرزهای رازی–کاپیکوی، بازرگان–گوربولاغ و سرو–اسندره وارد ترکیه میشوند و لازم است وضعیت گواهینامه آنان بهصورت رسمی مشخص باشد.
در نامه از پلیس ترکیه چه پرسیدیم؟
در مکاتبه ترکتراول، پنج موضوع اصلی مطرح شد:
- آیا گردشگران ایرانی میتوانند با گواهینامه معتبر ایران در ترکیه رانندگی کنند؟
- آیا قانون ششماهه شامل گواهینامههای ایرانی میشود؟
- آیا گواهینامههای جدید فارسی–انگلیسی ایران در ترکیه قابل استفادهاند؟
- آیا این مقررات در سراسر ترکیه، بهخصوص وان و ترابزون، یکسان اجرا میشود؟
- مبنای قانونی کنترل گواهینامههای خارجی در ترکیه چیست؟
پاسخ رسمی پلیس ترکیه به ترکتراول
پاسخ ریاست پلیس ترافیک ترکیه – ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶
ریاست پلیس ترافیک ترکیه با نشانی سازمانی trafik@egm.gov.tr به نامه ترکتراول پاسخ داد.
این پاسخ از طرف EGM Trafik Başkanlığı، یعنی ریاست پلیس ترافیک وابسته به اداره کل امنیت وزارت کشور ترکیه، صادر شده است.
پلیس ترکیه پس از بررسی درخواست، به ماده ۸۸ آییننامه راهنماییورانندگی این کشور استناد کرد و اعلام کرد:
اتباع خارجی میتوانند با گواهینامهای که در خارج از ترکیه دریافت کردهاند، از تاریخ ورود به ترکیه حداکثر شش ماه رانندگی کنند.
پلیس همچنین تأکید کرد که مقررات و کنترلهای ترافیکی باید در سراسر جمهوری ترکیه بهصورت یکسان و براساس قوانین جاری اجرا شوند.
آیا گواهینامه ایرانی در ترکیه معتبر است؟
بله. گردشگر ایرانی از نظر قوانین ترکیه «تبعه خارجی» محسوب میشود و گواهینامه ایران نیز مدرکی است که در یک کشور خارجی صادر شده است.
بنابراین گواهینامه معتبر ایرانی مشمول قاعده عمومی ماده ۸۸ میشود و دارنده آن میتواند از تاریخ ورود به ترکیه، حداکثر شش ماه رانندگی کند.
در متن ترکی این ماده آمده است:
Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir.
ترجمه:
اتباع خارجی میتوانند با گواهینامه صادرشده در کشورهای دیگر، از تاریخ ورود به ترکیه حداکثر شش ماه رانندگی کنند.
تأیید قانون ششماهه در سایت رسمی اداره نفوس ترکیه
اداره کل نفوس و امور شهروندی ترکیه نیز در بخش پرسشهای رسمی خود همین قانون را منتشر کرده است.
در این صفحه، در پاسخ به سؤال «آیا گواهینامهای که در خارج از کشور دریافت کردهام در ترکیه معتبر است؟» اعلام شده است:
از ابتدای سال ۲۰۱۶، شهروندان ترکیه با گواهینامه خارجی تا دو سال و اتباع خارجی تا شش ماه میتوانند در ترکیه رانندگی کنند.
پس از پایان این مدت، برای ادامه رانندگی باید گواهینامه براساس مقررات ترکیه تبدیل شود.
آیا گواهینامه قدیمی ایران هم در ترکیه اعتبار داشت؟
بله. در ماده ۸۸ هیچ اشارهای به جدید یا قدیمی بودن گواهینامه نشده است. این ماده بهطور کلی از «گواهینامه صادرشده در کشورهای خارجی» نام میبرد.
بنابراین اصل قانون ششماهه شامل هر دو نوع گواهینامه میشود:
- گواهینامه قدیمی و معتبر ایران؛
- گواهینامه جدید فارسی–انگلیسی ایران.
اما گواهینامههای قدیمی ایران یک مشکل عملی مهم داشتند: اطلاعات راننده، شماره گواهینامه، نوع گواهینامه و تاریخ اعتبار کارت فقط به زبان فارسی درج میشد. به همین دلیل مأمور پلیس ترکیه نمیتوانست اطلاعات کارت را مستقیماً بخواند و با مشخصات لاتین گذرنامه راننده تطبیق دهد.
به همین علت، مسافران در گذشته برای قابلخواندن شدن اطلاعات گواهینامه در خارج از ایران، ترجمه انگلیسی یا مدرک بینالمللی آن را تهیه میکردند. این ترجمه برای رفع مشکل زبان و خواندن اطلاعات کارت بود؛ نه به این دلیل که گواهینامه قدیمی ایران فاقد اعتبار قانونی محسوب میشد.
مزیت گواهینامه جدید فارسی–انگلیسی چیست؟
در طرح جدید گواهینامههای ایران، همان اطلاعات اصلی کارت به دو زبان فارسی و انگلیسی درج میشود. روی کارت جدید، مشخصات لاتین راننده و اطلاعات گواهینامه بهصورت رسمی وجود دارد؛ بنابراین مأمور پلیس ترکیه میتواند آنها را مستقیماً بخواند و با گذرنامه راننده مطابقت دهد.
اطلاعات دوزبانه گواهینامه جدید شامل موارد زیر است:
- نام و نام خانوادگی راننده؛
- شماره گواهینامه؛
- کلاس گواهینامه؛
- تاریخ صدور؛
- تاریخ پایان اعتبار؛
- مشخصات قابل شناسایی راننده.
آیا هنگام کاپوتاژ باید کارت گواهینامه را ترجمه کنیم؟
خیر؛ برای دریافت خودِ برگه کاپوتاژ، ترجمه انگلیسی جداگانه کارت گواهینامه لازم نیست.
کاپوتاژ یا پروانه خروج موقت، مدرکی مربوط به خودرو است و توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران صادر میشود. در این مرحله، مالکیت خودرو، مشخصات وسیله نقلیه، گذرنامه مالک یا راننده و مجوز خروج موقت بررسی میشود.
گواهینامه رانندگی مربوط به صلاحیت راننده است؛ درحالیکه برگه کاپوتاژ به اجازه خروج موقت خودرو مربوط میشود.
گواهینامه بینالمللی با ترجمه انگلیسی چه تفاوتی دارد؟
گواهینامه بینالمللی یک ترجمه معمولی یا برگه صادرشده توسط دارالترجمه نیست. این مدرک سندی استاندارد و چندزبانه است که براساس گواهینامه ملی صادر میشود.
برای صدور آن، اصل گواهینامه معتبر ایران و صفحه اول گذرنامه ارائه میشود و اطلاعات گواهینامه در قالب بینالمللی درج میگردد.
بنابراین سه موضوع جداگانه داریم:
| مدرک | کاربرد |
|---|---|
| گواهینامه ایرانی | مدرک صلاحیت رانندگی صادرشده در ایران |
| ترجمه انگلیسی | ترجمه اطلاعات کارت؛ در گواهینامه جدید، اطلاعات انگلیسی روی خود کارت وجود دارد |
| برگه کاپوتاژ | مجوز خروج موقت خودرو از ایران |
| دفترچه مالکیت و پلاک ترانزیت | مدارک شناسایی بینالمللی خودرو |
مدت اعتبار گواهینامه ایرانی در ترکیه از چه زمانی محاسبه میشود؟
مهلت ششماهه از تاریخ ورود راننده به ترکیه محاسبه میشود، نه از تاریخ صدور گواهینامه یا کاپوتاژ خودرو.
به همین دلیل همراه داشتن گذرنامه اهمیت دارد؛ زیرا گذرنامه و سوابق ورود، تاریخ آغاز این مهلت را مشخص میکنند.
شش ماه اعتبار گواهینامه به معنی اجازه شش ماه اقامت نیست. مقررات اقامت و مدت مجاز حضور در ترکیه، موضوعی جداگانه از اعتبار گواهینامه است.
گواهینامه باید چه شرایطی داشته باشد؟
برای استفاده از گواهینامه ایرانی در ترکیه باید شرایط زیر رعایت شود:
- گواهینامه منقضی نشده باشد؛
- مشخصات راننده با گذرنامه مطابقت داشته باشد؛
- کلاس گواهینامه با وسیله نقلیه مورد استفاده هماهنگ باشد؛
- گواهینامه مخدوش یا ناخوانا نباشد؛
- مدت ششماهه از تاریخ ورود به ترکیه پایان نیافته باشد.
آیا قانون در وان و ترابزون متفاوت است؟
خیر. ریاست پلیس ترافیک ترکیه در پاسخ رسمی به ترکتراول اعلام کرده است که نظارتهای ترافیکی در سراسر ترکیه براساس قوانین جاری و بهصورت یکسان انجام میشود.
بنابراین قانون گواهینامه خارجی در وان، ترابزون، ارزروم، استانبول، آنکارا و سایر شهرهای ترکیه یکسان است.
جریمه رانندگی برخلاف شرایط گواهینامه خارجی
در پاسخ رسمی پلیس ترکیه به ماده ۳۹ قانون شماره ۲۹۱۸ راهنماییورانندگی این کشور نیز استناد شده است.
طبق مبلغ اعلامشده برای سال ۲۰۲۶، رانندگی با گواهینامه خارجی برخلاف مدت یا شرایط قانونی میتواند مشمول ۴٬۷۱۲ لیر جریمه اداری شود.
برای آشنایی با سایر تخلفات میتوانید مطلب قوانین و جریمههای رانندگی در مسیر وان و ترابزون را مطالعه کنید.
مدارکی که هنگام رانندگی در ترکیه باید همراه داشته باشید
- اصل گواهینامه معتبر ایرانی؛
- گذرنامه معتبر؛
- برگه کاپوتاژ یا پروانه خروج موقت خودرو؛
- دفترچه مالکیت بینالمللی خودرو؛
- پلاک ترانزیت؛
- بیمه معتبر خودرو در ترکیه؛
- مدارک مالکیت خودرو یا وکالتنامه خروج، در صورت متفاوت بودن مالک و راننده.
برای بررسی همه مراحل، راهنمای سفر زمینی به ترکیه با خودرو شخصی را نیز بخوانید.
پرسشهای متداول
آیا میتوان با گواهینامه ایرانی در ترکیه رانندگی کرد؟
بله. اتباع خارجی میتوانند با گواهینامه معتبر کشور خود، از تاریخ ورود حداکثر شش ماه در ترکیه رانندگی کنند.
آیا گواهینامه قدیمی ایران هم معتبر است؟
بله. قانون ترکیه میان گواهینامه قدیمی و جدید تفاوتی قائل نشده است. در نسخه قدیمی، به علت فارسی بودن اطلاعات کارت، ترجمه انگلیسی برای خواندن و تطبیق مشخصات استفاده میشد.
آیا گواهینامه جدید فارسی–انگلیسی نیاز به ترجمه انگلیسی دارد؟
خیر. ترجمه رسمی انگلیسی اطلاعات روی خود گواهینامه جدید درج شده و مأمور پلیس ترکیه میتواند مشخصات آن را مستقیماً بخواند.
آیا هنگام کاپوتاژ باید گواهینامه را ترجمه کنیم؟
خیر. برای صدور برگه کاپوتاژ، ترجمه انگلیسی جداگانه کارت گواهینامه لازم نیست. کاپوتاژ مجوز خروج موقت خودرو است.
مهلت ششماهه از چه تاریخی شروع میشود؟
این مهلت از تاریخ ورود راننده به ترکیه محاسبه میشود.
آیا پاسخ از پلیس وان یا ترابزون آمده است؟
خیر. پاسخ از ریاست مرکزی پلیس ترافیک اداره کل امنیت ترکیه و از نشانی سازمانی trafik@egm.gov.tr ارسال شده است.
جمعبندی
گواهینامه معتبر ایرانی برای رانندگی اتباع ایرانی در ترکیه از تاریخ ورود حداکثر شش ماه اعتبار دارد. این قانون شامل گواهینامه قدیمی و جدید ایران میشود و در سراسر ترکیه یکسان است.
گواهینامه قدیمی نیز معتبر بود، اما چون اطلاعات آن فقط به فارسی درج میشد، برای قابلخواندن شدن مشخصات در خارج از کشور ترجمه انگلیسی تهیه میکردیم. در گواهینامه جدید، ترجمه رسمی انگلیسی روی خود کارت قرار گرفته و این مشکل برطرف شده است؛ بنابراین برای کاپوتاژ نیز نیازی به تهیه ترجمه انگلیسی جداگانه کارت جدید نیست.
مکاتبه مستقیم ترکتراول با ریاست پلیس ترافیک ترکیه نیز قانون ششماهه و اجرای سراسری آن را تأیید کرده است.
منابع رسمی
- اداره کل نفوس ترکیه؛ اعتبار گواهینامه خارجی
- درگاه قوانین راهنماییورانندگی ترکیه
- راهنمای گواهینامه ایرانی در ترکیه
- راهنمای سفر زمینی به ترکیه
آخرین بهروزرسانی: ۶ مرداد ۱۴۰۵، برابر با ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶