اگر خودرویی که میخواهید با آن به ترکیه سفر کنید به نام شما نیست، در بیشتر موارد میتوانید بدون حضور مالک آن را از ایران خارج کنید؛ اما باید وکالتنامه رسمی و معتبر داشته باشید. مهمترین نکته این است که در وکالتنامه صراحتاً اختیار «اقدام به خروج از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی» به شما داده شده باشد.
این وکالتنامه فقط برای عبور از مرز نیست. ابتدا برای دریافت پروانه خروج موقت خودرو، سپس برای صدور اسناد بینالمللی و در نهایت هنگام ورود خودرو به ترکیه ممکن است به آن نیاز داشته باشید. اگر هنوز مراحل خروج خودرو را نمیدانید، ابتدا راهنمای کاپوتاژ و مجوز خروج خودرو از کشور را بخوانید.
آخرین بازبینی مقررات این راهنما: ۸ مرداد ۱۴۰۵ / ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶.
آیا میتوان خودرویی که به نام ما نیست از ایران خارج کرد؟
بله. اگر مالک خودرو شخص دیگری باشد، نماینده قانونی مالک میتواند با داشتن وکالتنامه معتبر مراحل خروج موقت خودرو را انجام دهد.
کانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران نیز در فهرست رسمی مدارک صدور اسناد ترانزیت اعلام کرده است که در صورت حضور نداشتن مالک باید اصل وکالتنامه معتبر با قید اقدام به خروج از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی ارائه شود.
بنابراین خودرو میتواند به نام پدر، مادر، همسر، خواهر، برادر، دوست یا شخص دیگری باشد؛ آنچه اهمیت دارد مالک رسمی خودرو و اختیاراتی است که در وکالتنامه به شما داده شده است.
اولین مرحله: وکالتنامه رسمی خروج خودرو
اگر مالک خودرو قرار نیست شخصاً مراحل خروج را انجام دهد، مالک و شخصی که خودرو را از کشور خارج میکند باید برای تنظیم وکالتنامه مناسب به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند.
مهمترین عبارتی که نباید در وکالتنامه فراموش شود:
اقدام به خروج از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی
این موضوع براساس فهرست مدارک فعلی کانون جهانگردی و اتومبیلرانی اهمیت دارد. بنابراین صرف داشتن وکالت فروش خودرو، تعویض پلاک یا یک وکالت عمومی لزوماً برای خروج خودرو از کشور کافی نیست.
چه اختیاراتی بهتر است در وکالتنامه وجود داشته باشد؟
هنگام مراجعه به دفترخانه توضیح دهید که هدف، خروج موقت خودرو از ایران و سفر زمینی به خارج از کشور است. متن حقوقی سند را دفترخانه تنظیم میکند، اما بهتر است حدود اختیارات وکیل امکان انجام مراحل زیر را پوشش دهد:
- مراجعه به گمرکات جمهوری اسلامی ایران
- انجام تشریفات خروج موقت خودرو
- دریافت پروانه خروج موقت یا برگه کاپوتاژ
- مراجعه به کانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران
- درخواست و دریافت اسناد ترانزیت بینالمللی خودرو
- دریافت دفترچه مالکیت بینالمللی
- دریافت پلاک ترانزیت خودرو
- امضای فرمها و تعهدات مرتبط با خروج موقت خودرو
- مراجعه به مراجع و گمرکات مرزی
- خروج خودرو از ایران و تردد با آن در خارج از کشور
- بازگرداندن خودرو به ایران و انجام تشریفات ورود مجدد
توجه: این فهرست متن آماده وکالتنامه نیست. دفتر اسناد رسمی متن حقوقی مناسب را تنظیم میکند. نکته قطعی این است که اختیار خروج خودرو از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی باید در سند روشن باشد.
آیا وکالتنامه باید بلاعزل باشد؟
در فهرست مدارک کانون جهانگردی و اتومبیلرانی شرطی مبنی بر بلاعزل بودن وکالتنامه ذکر نشده است. آنچه اهمیت دارد، اعتبار وکالتنامه و وجود اختیار لازم برای خروج خودرو و تردد در مرزهای بینالمللی است.
بنابراین صرف درج عبارت «بلاعزل» مسئله اصلی نیست؛ حدود اختیار وکیل مهمتر است.
آیا وکالت فروش خودرو برای سفر به ترکیه کافی است؟
نه لزوماً. وکالت فروش معمولاً برای انجام امور مربوط به انتقال مالکیت تنظیم میشود و ممکن است هیچ اختیاری درباره خروج خودرو از ایران نداشته باشد.
قبل از شروع مراحل، متن وکالتنامه را بخوانید. اگر اختیار خروج از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی در آن وجود ندارد، بهتر است وکالتنامه مناسب این کار تنظیم شود.
مرحله دوم: کاپوتاژ یا پروانه خروج موقت خودرو
بعد از تنظیم وکالتنامه، باید برای خودرو پروانه خروج موقت دریافت کنید؛ مدرکی که بین مسافران بیشتر با عنوان کاپوتاژ خودرو شناخته میشود.
اگر مالک خودرو حضور ندارد، شما بهعنوان وکیل یا نماینده قانونی مالک مراحل مربوط به خروج موقت خودرو را انجام میدهید.
برای آشنایی کامل با مراحل، مدارک و هزینههای این بخش میتوانید راهنمای کامل کاپوتاژ خودرو و مجوز خروج بینالمللی را در ترکتراول ببینید.
برای کاپوتاژ خودرویی که به نام شما نیست چه همراه داشته باشید؟
- اصل وکالتنامه رسمی و معتبر مالک
- اصل سند مالکیت خودرو
- کارت خودرو
- مدارک هویتی شخصی که خودرو را خارج میکند
- گذرنامه معتبر
- خود خودرو برای تطبیق مشخصات در صورت نیاز
جزئیات اجرایی گمرک ممکن است تغییر کند؛ بنابراین قبل از مراجعه، مدارک مورد نیاز همان گمرکی را که برای صدور پروانه خروج موقت انتخاب کردهاید کنترل کنید.
مرحله سوم: پلاک ترانزیت و اسناد بینالمللی خودرو
پس از دریافت پروانه خروج موقت، باید برای دریافت اسناد بینالمللی خودرو به کانون جهانگردی و اتومبیلرانی یا نمایندگی مجاز آن مراجعه کنید.
یکی از مهمترین این مدارک پلاک ترانزیت یا پلاک بینالمللی خودرو است.
کانون برای صدور اسناد ترانزیت در صورت حضور نداشتن مالک، ارائه اصل وکالتنامه معتبر با اختیار خروج از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی را درخواست میکند.
مدارک اصلی این مرحله شامل موارد زیر است:
- اصل پروانه خروج موقت معتبر
- گذرنامه معتبر
- سند مالکیت خودرو
- گواهینامه رانندگی بینالمللی
- فرمهای درخواست
- اصل وکالتنامه معتبر در صورت نبود مالک
گواهینامه راننده هم باید بینالمللی باشد؟
در فرایند صدور اسناد ترانزیت خودرو، کانون جهانگردی و اتومبیلرانی داشتن گواهینامه بینالمللی معتبر را نیز در فهرست مدارک خود آورده است.
جزئیات اعتبار، مدارک و نحوه دریافت آن را در مقاله راهنمای گواهینامه رانندگی بینالمللی توضیح دادهایم.
بهویژه اگر گواهینامه ایرانی شما از نمونههای قدیمی است و مشخصات آن عمدتاً با الفبای فارسی نوشته شده، همراه داشتن گواهینامه بینالمللی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا مأمور پلیس ترکیه الزاماً قادر به خواندن خط فارسی نیست.
نکته مهم: اجازه خروج ایران با اجازه ورود ترکیه یکسان نیست
یکی از مهمترین نکات این سفر این است که خروج قانونی خودرو از ایران به معنی پذیرش خودکار آن در گمرک ترکیه نیست.
ایران برای خروج خودرو مقررات خود را دارد و ترکیه نیز برای ورود موقت خودروهای پلاک خارجی مقررات مستقلی اجرا میکند.
بنابراین حتی اگر کاپوتاژ، پلاک ترانزیت و وکالتنامه شما در ایران کاملاً صحیح باشد، باید شرایط ورود خودروی متعلق به شخص دیگر به ترکیه را نیز داشته باشید.
آیا ترکیه خودرویی را که به نام راننده نیست میپذیرد؟
بله. وزارت تجارت ترکیه در مقررات خودروهای پلاک خارجی، ورود خودروی متعلق به شخص دیگر با وکالتنامه را پیشبینی کرده است.
اما داشتن وکالتنامه تنها شرط نیست.
شرط ۱۸۵ روز برای ورود خودرو به ترکیه
براساس مقررات فعلی ترکیه، فردی که خودروی خارجی را بهصورت موقت وارد کشور میکند باید در حالت معمول شرایط اقامت خارج از ترکیه را داشته باشد.
معیار اصلی این وضعیت، حضور حداقل ۱۸۵ روز در خارج از ترکیه طی ۳۶۵ روز گذشته است.
در ورود خودروی متعلق به شخص دیگر با وکالت، این مسئله اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا طبق توضیحات فعلی وزارت تجارت ترکیه، هم مالک خودرو و هم شخصی که خودرو را با وکالت وارد میکند باید شرایط مقرر را داشته باشند.
اگر شما و مالک بهطور معمول در ایران زندگی میکنید و اقامت طولانی در ترکیه نداشتهاید، این شرط معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمیکند. اما اگر یکی از شما طی یک سال گذشته مدت زیادی در ترکیه بوده است، قبل از حرکت تعداد روزهای حضور را دقیق بررسی کنید.
خودرو باید در کدام کشور ثبت شده باشد؟
در ورود با وکالت، ترکیه به محل ثبت خودرو نیز توجه میکند. در حالت معمول خودرو باید در کشور محل اقامت شخصی که آن را وارد میکند ثبت شده باشد.
برای نمونه، اگر شما مقیم ایران هستید و یک خودروی دارای پلاک ایران را با وکالت مالک به ترکیه میبرید، از نظر کشور ثبت خودرو و محل اقامت، وضعیت با این قاعده هماهنگ است.
وکالتنامه فارسی برای گمرک ترکیه کافی است؟
بهتر است فقط به اصل فارسی وکالتنامه اکتفا نکنید.
از آنجا که وکالتنامه ایرانی به زبان فارسی است، برای ارائه به مراجع ترکیه بهتر است ترجمه ترکی مورد تأیید آن را نیز پیش از سفر تهیه کنید.
اصل فارسی وکالتنامه را نیز همراه ترجمه نگه دارید.
مدارکی که در مرز ترکیه بهتر است یکجا در دسترس باشد
- اصل وکالتنامه رسمی
- ترجمه ترکی مورد تأیید وکالتنامه
- پروانه خروج موقت خودرو
- سند و مدارک مالکیت خودرو
- دفترچه مالکیت بینالمللی خودرو
- پلاک ترانزیت
- اصل گواهینامه ایرانی
- گواهینامه بینالمللی
- گذرنامه
- بیمه معتبر خودرو برای تردد در ترکیه
آیا مالک خودرو باید همراه شما تا مرز بیاید؟
اگر وکالتنامه شما معتبر و دارای اختیارات لازم باشد، مالک لزوماً نباید همراه خودرو تا مرز بیاید.
در ایران، کانون جهانگردی و اتومبیلرانی دقیقاً برای حالت عدم حضور مالک، ارائه وکالتنامه را در فهرست مدارک خود پیشبینی کرده است.
ترکیه نیز امکان ورود خودروی متعلق به شخص دیگر با وکالتنامه را در مقررات ورود موقت خودروهای خارجی در نظر گرفته است.
اگر مالک همراه ما باشد، باز هم وکالت لازم است؟
اگر مالک شخصاً مراحل خروج و ورود خودرو را انجام دهد و خودرو به نام خود او وارد سیستم گمرکی ترکیه شود، وضعیت با حالتی که شما مستقل از مالک خودرو را وارد میکنید متفاوت است.
اگر قرار است شما بدون مالک، خودرو را وارد ترکیه کنید، بهتر است از ابتدا وکالتنامه مناسب و کامل برای شما تنظیم شده باشد.
بعد از ورود به ترکیه هر کسی میتواند خودرو را براند؟
خیر. ورود خودرو با وکالت به این معنی نیست که بعد از ورود میتوانید آن را بدون محدودیت در اختیار هر شخصی قرار دهید.
مقررات ترکیه برای استفاده از خودروهای پلاک خارجی محدودیت دارد و شخصی که خودرو با نام او وارد سیستم ورود موقت شده است نقش اصلی را دارد.
برای برخی اعضای خانواده واجد شرایط، مقررات مشخصی وجود دارد. اگر قصد دارید شخص دیگری خارج از این گروه نیز خودرو را براند، بهتر است پیش از آن وضعیت را از مرجع گمرکی ترکیه بررسی کنید.
اگر بدون خودرو از ترکیه خارج شوید چه میشود؟
اگر خودرو را تحت مقررات ورود موقت وارد ترکیه کردهاید و میخواهید بدون خودرو از ترکیه خارج شوید، نمیتوانید خودرو را بدون رعایت تشریفات مربوط رها کرده و آزادانه در اختیار دیگران قرار دهید.
در چنین شرایطی ممکن است نیاز باشد خودرو به گمرک تحویل داده شود یا تعهد مربوط به عدم استفاده از خودرو ثبت شود.
بنابراین اگر برنامه دارید خودرو در ترکیه بماند ولی خودتان با هواپیما یا وسیله دیگری خارج شوید، حتماً قبل از خروج مقررات روز گمرک ترکیه را بررسی کنید.
خودروهای شرکتی چه شرایطی دارند؟
اگر خودرو متعلق به یک شرکت یا شخص حقوقی است، مدارک بیشتری نیاز دارید.
کانون جهانگردی و اتومبیلرانی برای وسایل نقلیه با مالکیت حقوقی، معرفینامه و تشکیل پرونده را الزامی اعلام کرده است.
در سمت ترکیه نیز برای ورود خودرو متعلق به شرکت، رابطه شخص واردکننده با شرکت اهمیت دارد و ممکن است مدارکی برای اثبات شریک یا کارمند بودن شخص درخواست شود.
برای خودروهای شرکتی بهتر است پیش از حرکت هم شرایط کانون ایران و هم مقررات گمرک ترکیه جداگانه بررسی شود.
خودروی اجارهای را میتوان به ترکیه برد؟
ورود خودروی اجارهای خارجی در مقررات ترکیه پیشبینی شده است، اما این موضوع به معنی اجازه خروج هر خودروی اجارهای از ایران نیست.
قرارداد شرکت اجارهدهنده باید صراحتاً اجازه خروج خودرو از ایران و سفر خارجی را بدهد و بیمه و شرایط گمرکی لازم نیز رعایت شود.
بدون اجازه کتبی و صریح شرکت مالک خودرو برای خروج از کشور اقدام نکنید.
خودروهای لیزینگی، در رهن یا اقساطی
اگر خودرو در رهن بانک، شرکت لیزینگ یا شخص دیگری است، صرف اینکه خودرو در اختیار شما یا حتی به نام شما باشد ممکن است برای خروج کافی نباشد.
در این حالت باید ابتدا مشخص شود مالک یا دارنده سند اختیار قانونی اجازه خروج خودرو از کشور را دارد یا خیر و آیا رضایت یا مجوز شخص ثالث نیز لازم است.
پیشاظهاری خودرو قبل از ورود به ترکیه
وزارت تجارت ترکیه سامانه Taşıt Ön Beyan را برای پیشاظهاری خودروهای پلاک خارجی ارائه کرده است.
اطلاعات شخص و خودرو را میتوان پیش از ورود در این سامانه ثبت کرد تا بخشی از فرایند ثبت اطلاعات در مرز سریعتر انجام شود.
پیشاظهاری جای وکالتنامه، پاسپورت، مدارک خودرو یا سایر اسناد اصلی را نمیگیرد، اما میتواند زمان انجام تشریفات مرزی را کاهش دهد.
اشتباهات رایج هنگام بردن ماشین دیگران به ترکیه
- فقط وکالت فروش دارید: ولی اختیار خروج خودرو از کشور در آن وجود ندارد.
- اصل وکالتنامه همراهتان نیست: فقط تصویر یا فایل موبایل دارید.
- وکالتنامه فقط فارسی است: بدون ترجمه مورد تأیید به مرز ترکیه میروید.
- شرط ۱۸۵ روز را بررسی نکردهاید: در حالی که این موضوع میتواند در گمرک ترکیه اهمیت داشته باشد.
- فقط مقررات ایران را بررسی کردهاید: گمرک ترکیه مقررات مستقل دارد.
- فرض کردهاید همه میتوانند خودرو را در ترکیه برانند: خودروهای پلاک خارجی محدودیت استفاده دارند.
- خودروی شرکتی را مانند خودروی شخصی در نظر گرفتهاید: خودروهای حقوقی مدارک اضافه دارند.
چکلیست نهایی قبل از حرکت
- □ وکالتنامه رسمی و معتبر دارید.
- □ اختیار خروج خودرو از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی در وکالتنامه درج شده است.
- □ اصل وکالتنامه همراه شماست.
- □ ترجمه ترکی مورد تأیید وکالتنامه را تهیه کردهاید.
- □ پروانه خروج موقت یا کاپوتاژ خودرو صادر شده است.
- □ دفترچه مالکیت بینالمللی خودرو را دارید.
- □ پلاک ترانزیت آماده است.
- □ اصل گواهینامه ایرانی همراه شماست.
- □ گواهینامه بینالمللی معتبر دارید.
- □ گذرنامه معتبر همراهتان است.
- □ بیمه معتبر خودرو در ترکیه تهیه شده است.
- □ شرایط ۱۸۵ روز خودتان و مالک خودرو را بررسی کردهاید.
- □ اگر خودرو شرکتی است، مدارک شرکت و معرفینامه آماده است.
اگر مقصدتان وان است
بخش زیادی از مسافران ایرانی که با خودرو شخصی وارد ترکیه میشوند، شهر وان را بهعنوان مقصد اول انتخاب میکنند. اگر پس از عبور از مرز قصد اقامت در وان دارید، میتوانید قبل از حرکت هتلهای وان و راهنمای رزرو هتل در وان را بررسی کنید تا بعد از انجام تشریفات مرزی مجبور به جستوجوی محل اقامت نباشید.
جمعبندی؛ اگر خودرو به نام ما نیست دقیقاً چه کنیم؟
- از مالک خودرو وکالتنامه رسمی بگیرید.
- مطمئن شوید اختیار خروج از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی در وکالتنامه وجود دارد.
- برای دریافت کاپوتاژ یا پروانه خروج موقت خودرو اقدام کنید.
- دفترچه مالکیت و پلاک ترانزیت خودرو را دریافت کنید.
- گواهینامه بینالمللی را آماده کنید.
- ترجمه ترکی مورد تأیید وکالتنامه را همراه داشته باشید.
- شرایط اقامت خارج از ترکیه و قاعده ۱۸۵ روز را برای خود و مالک بررسی کنید.
- بیمه معتبر خودرو در ترکیه تهیه کنید.
- اصل تمام مدارک را هنگام عبور از مرز در دسترس داشته باشید.
مهمترین نکته: وکالتنامه فروش یا تعویض پلاک را با وکالت خروج خودرو اشتباه نگیرید. برای سفر خارجی باید اختیار خروج خودرو از کشور و تردد در مرزهای بینالمللی بهروشنی در سند شما وجود داشته باشد.
مدتها بود دنبال مرجعی برای پاسخ به این سوال بودم
بسبار عالی و کاربردی
پانزده سال است که سایت و کانال شما را دنبال میکنم و بارها با راهنمایی شما سفر رفته ام
از تیم عالی شما تشکر میکنم
محمد عزیز، خواندن پیام پرمهرتان و اینکه ۱۵ سال است همراه سایت و کانال ترکتراول هستید، واقعاً باعث افتخار و دلگرمی ما شد. اینکه مطالب و راهنماییهای ما در سفرهایتان مفید بوده، برای ما باارزشترین نتیجه این سالهاست. از اعتماد و همراهی صمیمانه شما بینهایت سپاسگزاریم و امیدواریم همچنان در سفرهای خوب و خاطرهانگیز آینده همراهتان باشیم. 🌹🙏