ازدواج با یک شهروند ترکیه به‌صورت خودکار باعث دریافت تابعیت یا پاسپورت ترکیه نمی‌شود. بر اساس ماده ۱۶ قانون شماره ۵۹۰۱ تابعیت ترکیه، فرد خارجی زمانی می‌تواند از مسیر ازدواج برای شهروندی درخواست دهد که دست‌کم سه سال با یک شهروند ترک ازدواج کرده باشد، ازدواج در زمان درخواست ادامه داشته باشد و شرایط قانونی مربوط به زندگی خانوادگی، نظم عمومی و امنیت ملی نیز احراز شود.

بنابراین «سه سال ازدواج» به معنی دریافت قطعی پاسپورت پس از سه سال نیست؛ بلکه پس از تکمیل این مدت، در صورت وجود شرایط لازم، حق ارائه درخواست شهروندی ترکیه از طریق ازدواج ایجاد می‌شود و پرونده سپس مورد بررسی، تحقیق و مصاحبه قرار می‌گیرد.

در این راهنما قانون سه‌سال، اقامت، ازدواج ثبت‌شده در ایران، مدارک VAT-6، مصاحبه، ازدواج صوری، هزینه رسمی سال ۲۰۲۶، اقامت خانوادگی، اجازه کار، وضعیت فرزندان، طلاق، فوت همسر و تابعیت دوگانه را بر اساس منابع رسمی ترکیه بررسی می‌کنیم.

آخرین بازبینی حقوقی: ۱۶ مرداد ۱۴۰۵، برابر با ۷ اوت ۲۰۲۶

تذکر حقوقی: این مطلب برای اطلاع‌رسانی عمومی تهیه شده است و جای بررسی اختصاصی پرونده توسط اداره Nüfus ve Vatandaşlık İşleri، نمایندگی رسمی ترکیه یا وکیل دارای مجوز در ترکیه را نمی‌گیرد. فهرست مدارک، هزینه‌ها و رویه‌های اجرایی می‌توانند تغییر کنند.

آیا ازدواج با شهروند ترک باعث دریافت شهروندی ترکیه می‌شود؟

خیر. ازدواج با زن یا مرد دارای تابعیت ترکیه به‌تنهایی تابعیت ترکیه را به همسر خارجی منتقل نمی‌کند.

اداره کل نفوس و امور شهروندی ترکیه نیز صراحتاً اعلام کرده است که ازدواج با شهروند ترک «مستقیماً» باعث کسب تابعیت نمی‌شود. فرد خارجی تنها پس از تحقق شرایط قانونی می‌تواند درخواست خود را ارائه کند.

موضوع	اثر ازدواج با شهروند ترک
تابعیت ترکیه	خودکار نیست؛ پس از حداقل سه سال و احراز شرایط امکان درخواست وجود دارد
اقامت ترکیه	در صورت وجود شرایط، امکان درخواست اقامت خانوادگی وجود دارد
اجازه کار	ازدواج یا کارت اقامت خانوادگی به‌تنهایی مجوز کار ایجاد نمی‌کند
پاسپورت ترکیه	پس از کسب تابعیت باید جداگانه برای پاسپورت اقدام شود

مبنای قانونی شهروندی ترکیه از طریق ازدواج چیست؟

مبنای اصلی این مسیر ماده ۱۶ قانون شماره ۵۹۰۱ تابعیت ترکیه (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu) است.

طبق این ماده، فرد خارجی که حداقل سه سال با شهروند ترکیه ازدواج کرده و ازدواج او همچنان ادامه دارد می‌تواند برای تابعیت درخواست کند؛ اما علاوه بر مدت ازدواج، سه شرط اصلی نیز بررسی می‌شود:

زندگی در قالب یک خانواده واقعی؛
نداشتن فعالیتی که با مفهوم و تعهدات زندگی زناشویی ناسازگار باشد؛
نداشتن مانع از نظر امنیت ملی و نظم عمومی ترکیه.

بنابراین سند ازدواج و گذشت سه سال به‌تنهایی برای دریافت تابعیت کافی نیست.

قانون سه سال ازدواج دقیقاً چیست؟

در زمان ارائه درخواست باید حداقل سه سال از ازدواج با شهروند ترکیه گذشته باشد و ازدواج نیز ادامه داشته باشد.

برای مثال، اگر شخصی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳ با فردی که در همان زمان شهروند ترکیه بوده ازدواج کرده باشد، شرط سه‌ساله در حالت عادی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ تکمیل می‌شود.

نکته: تکمیل سه سال ازدواج به معنی تأیید خودکار پرونده نیست. این مدت فقط شرط اولیه برای امکان ارائه درخواست است.

اگر همسر بعد از ازدواج شهروند ترکیه شده باشد چه؟

این نکته در مقررات اجرایی اهمیت زیادی دارد.

اگر هنگام ازدواج، همسر شما شهروند ترکیه نبوده و بعداً تابعیت ترکیه را کسب کرده باشد، برای محاسبه مدت مربوط به این مسیر، تاریخ کسب تابعیت ترکیه توسط همسر مبنا قرار می‌گیرد.

در نتیجه سال‌های ازدواج پیش از ترک‌شدن همسر لزوماً جزو دوره سه‌ساله مورد نیاز ماده ۱۶ محسوب نمی‌شوند.

آیا برای شهروندی از طریق ازدواج باید سه سال در ترکیه زندگی کرد؟

خیر. ماده ۱۶ شرط مستقلی مبنی بر سه سال اقامت در خاک ترکیه تعیین نکرده است.

این موضوع را نباید با مسیر عمومی اخذ تابعیت ترکیه اشتباه گرفت؛ زیرا در مسیر عمومی تابعیت، شرایط اقامتی متفاوتی وجود دارد.

به همین دلیل ممکن است زوجی در ایران یا کشور دیگری زندگی کنند و پس از تکمیل سه سال ازدواج، در صورت وجود سایر شرایط قانونی، درخواست را از طریق نمایندگی خارجی ترکیه مطرح کنند.

با این حال زندگی خارج از ترکیه باعث حذف شرط واقعی بودن زندگی خانوادگی نمی‌شود. مرجع رسیدگی همچنان می‌تواند درباره وضعیت زندگی مشترک زوجین تحقیق کند.

اشتباه رایج: «سه سال ازدواج» را با «سه سال اقامت در ترکیه» یکی ندانید.

شرایط اصلی اخذ شهروندی ترکیه از طریق ازدواج

۱. حداقل سه سال ازدواج با شهروند ترک

در زمان درخواست باید دوره قانونی سه‌ساله تکمیل شده باشد.

۲. ادامه داشتن ازدواج در زمان درخواست

شخص باید در زمان ارائه درخواست همچنان با همان شهروند ترکیه ازدواج کرده باشد.

۳. وجود زندگی خانوادگی واقعی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های بررسی پرونده، اطمینان از واقعی بودن ازدواج و وجود زندگی مشترک است.

۴. نداشتن فعالیت ناسازگار با زندگی زناشویی

مقررات اجرایی در این ارزیابی به رفتارهایی که به‌طور جدی با مفهوم زندگی زناشویی تعارض دارند توجه می‌کند.

۵. نداشتن مانع امنیتی یا مرتبط با نظم عمومی

بررسی‌های امنیتی و اداری بخشی از فرآیند شهروندی هستند و وجود بعضی سوابق می‌تواند بر پرونده اثر بگذارد.

اگر ازدواج در ایران انجام شده باشد معتبر است؟

اصل انجام ازدواج در ایران مانع استفاده از مسیر ماده ۱۶ نیست.

بر اساس اطلاعات رسمی کنسولی ترکیه، ازدواج یک شهروند ترکیه در برابر مرجع قانونی یک کشور خارجی، در صورتی که با مقررات اساسی حقوق مدنی ترکیه مغایرت نداشته باشد، می‌تواند معتبر شناخته شود.

اما برای استفاده از این ازدواج در امور اداری ترکیه، باید ازدواج در سوابق نفوس و دفتر خانوادگی شهروند ترک ثبت شده باشد.

اگر ازدواج در ایران انجام شده ولی در سیستم ترکیه ثبت نشده است، بهتر است پیش از تشکیل پرونده تابعیت، ثبت ازدواج از طریق نمایندگی ترکیه یا اداره نفوس مربوط انجام شود.

آیا برای ثبت ازدواج خارجی محدودیت زمانی وجود دارد؟

وزارت امور خارجه ترکیه در راهنمای کنسولی خود اعلام کرده است که ازدواج انجام‌شده در برابر مرجع خارجی باید برای ثبت در دفتر خانوادگی ترکیه به نمایندگی مربوط اعلام شود. جزئیات مدارک و شیوه تأیید اسناد را باید با همان نمایندگی کنترل کرد.

مدارک مورد نیاز برای شهروندی ترکیه از طریق ازدواج

بر اساس فهرست رسمی اداره نفوس و امور شهروندی ترکیه، مدارک پایه پرونده عبارت‌اند از:

فرم درخواست VAT-6؛
دو قطعه عکس بیومتریک ۵۰×۶۰ میلی‌متر، با پس‌زمینه سفید و مطابق استاندارد اعلام‌شده؛
پاسپورت یا مدرکی که تابعیت متقاضی را اثبات کند؛
ترجمه رسمی و تأییدشده ترکی مدارک خارجی، در موارد لازم؛
مدرکی که اطلاعات کامل هویتی متقاضی را برای ثبت نشان دهد؛
آخرین مدرک اقامت، اگر محل سکونت شخص در ترکیه باشد؛
نسخه تأییدشده حکم قطعی دادگاه، اگر درباره متقاضی چنین حکمی وجود داشته باشد؛
در صورت ناقص بودن روز یا ماه تولد در اسناد هویتی، مدارک تکمیلی مقرر؛
رسید پرداخت هزینه خدمات درخواست شهروندی.

مدارک مربوط به همسر ترک و ازدواج

نمونه ثبت نفوس همسر ترک و اطلاعات ازدواج در بسیاری از پرونده‌های داخل ترکیه از طریق سیستم دولتی توسط اداره مربوط دریافت یا کنترل می‌شود.

ادارات استانی ممکن است هنگام تشکیل پرونده، با توجه به وضعیت متقاضی، مدارک اجرایی یا تکمیلی دیگری نیز مطالبه کنند. بنابراین فهرست نهایی را پیش از مراجعه از اداره‌ای که پرونده را می‌پذیرد کنترل کنید.

آیا مدارک ایرانی باید ترجمه و تأیید شوند؟

برای مدارک صادرشده در خارج از ترکیه، شیوه تأیید به نوع سند و مقررات مربوط بستگی دارد. ممکن است سند نیازمند تأیید کنسولی، Apostille در موارد قابل اعمال یا سایر تشریفات قانونی باشد و سپس ترجمه رسمی ترکی لازم شود.

به همین دلیل بهتر است پیش از پرداخت هزینه ترجمه و دفترخانه از اداره نفوس یا نمایندگی ترکیه درباره شیوه مورد قبول برای همان مدرک استعلام شود.

مراحل درخواست شهروندی ترکیه از طریق ازدواج

تکمیل حداقل سه سال ازدواج با شهروند ترک؛
اطمینان از ثبت صحیح ازدواج در سوابق رسمی ترکیه؛
آماده‌سازی فرم VAT-6 و مدارک پرونده؛
دریافت وقت از مرجع مربوط؛
ثبت رسمی درخواست؛
بررسی اولیه مدارک؛
انجام تحقیقات اداری و امنیتی؛
بررسی پرونده توسط کمیسیون مربوط؛
مصاحبه با متقاضی و همسر ترک؛
ارسال پرونده برای ارزیابی و تصمیم نهایی.

در داخل ترکیه کجا درخواست بدهیم؟

درخواست‌های داخل ترکیه از طریق مرجع امور نفوس و شهروندی محل اقامت انجام می‌شوند.

در اطلاعات منتشرشده در سال ۲۰۲۶ توسط اداره نفوس استانبول، برای امور شهروندی دریافت وقت از طریق سامانه رسمی NVİ یا ALO 199 اعلام شده است.

اگر خارج از ترکیه زندگی کنیم چه؟

درخواست‌های شهروندی در خارج از ترکیه از طریق نمایندگی‌های خارجی جمهوری ترکیه قابل انجام هستند.

درخواست را نمی‌توان صرفاً با ارسال مدارک از طریق پست جایگزین مراجعه قانونی کرد؛ شیوه مراجعه و تعیین وقت باید با نمایندگی مربوط کنترل شود.

مصاحبه شهروندی ترکیه از طریق ازدواج چگونه انجام می‌شود؟

مصاحبه یکی از بخش‌های مهم بررسی واقعی بودن ازدواج است.

بر اساس دستورالعمل رسمی امور شهروندی، متقاضی خارجی و همسر ترک می‌توانند توسط کمیسیون به‌صورت جداگانه و سپس به‌صورت مشترک مورد مصاحبه قرار گیرند.

در ارزیابی ممکن است مواردی مانند اینها بررسی شود:

آیا زوجین محل زندگی مشترک دارند؟
آیا مسئولیت‌های ناشی از ازدواج را انجام می‌دهند؟
آیا پیش از ازدواج با یکدیگر آشنا بوده‌اند؟
آیا اطلاعات شخصی مهم یکدیگر را می‌دانند؟
آیا می‌توانند با یک زبان مشترک با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟
آیا در ازدواج‌های قبلی سابقه ازدواج صوری یا مشکلات مشابه وجود داشته است؟
آیا ازدواج در برابر منفعت مالی یا صرفاً برای اخذ اقامت یا تابعیت انجام شده است؟

وجود فرزند مشترک نیز طبق دستورالعمل اجرایی می‌تواند در ارزیابی واقعی بودن زندگی مشترک مورد توجه قرار گیرد.

در مصاحبه چه سوالاتی پرسیده می‌شود؟

فهرست واحد و تضمین‌شده‌ای برای تمام پرونده‌ها منتشر نشده است، اما با توجه به هدف مصاحبه ممکن است درباره نحوه آشنایی، تاریخ ازدواج، محل زندگی، خانواده‌های دو طرف، زندگی روزمره و اطلاعات شخصی زوجین سؤال شود.

بهترین رویکرد، پاسخ دادن بر اساس واقعیت زندگی مشترک است؛ نه حفظ کردن پاسخ‌های ساختگی.

ازدواج صوری برای دریافت تابعیت ترکیه

دولت ترکیه در مسیر شهروندی از طریق ازدواج بررسی می‌کند که ازدواج واقعاً با هدف تشکیل خانواده انجام شده است یا خیر.

داشتن عقدنامه قانونی به‌تنهایی برای اثبات واجد شرایط بودن کافی نیست و تحقیقات اداری، امنیتی و مصاحبه برای ارزیابی رابطه زوجین انجام می‌شود.

هشدار: ارائه مدرک، اطلاعات یا اظهارات خلاف واقع می‌تواند آثار حقوقی جدی داشته باشد. هیچ شخص یا مؤسسه‌ای نمی‌تواند صرفاً با ترتیب دادن «ازدواج صوری» دریافت شهروندی ترکیه را تضمین کند.

آیا مدرک زبان ترکی برای تابعیت از طریق ازدواج لازم است؟

در ماده ۱۶ و فهرست رسمی مدارک این مسیر، الزام مستقلی برای ارائه مدرکی مانند B1 یا B2 زبان ترکی درج نشده است.

این موضوع با مسیر عمومی دریافت تابعیت ترکیه تفاوت دارد.

با این حال در فرآیند مصاحبه بررسی می‌شود که زوجین بتوانند با یک زبان مشترک و قابل فهم با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

بنابراین این دو گزاره با هم تفاوت دارند:

«داشتن مدرک رسمی B1 شرط قانونی ماده ۱۶ است» — چنین شرطی در فهرست رسمی این مسیر درج نشده است.
«توانایی زوجین برای ارتباط با یکدیگر ممکن است بررسی شود» — بله، این موضوع در فرآیند ارزیابی ازدواج مطرح است.

آیا برای شهروندی از طریق ازدواج باید خانه خرید؟

خیر. خرید ملک، سپرده بانکی یا سرمایه‌گذاری شرط مسیر تابعیت از طریق ازدواج نیست.

تابعیت از طریق ازدواج با مسیرهای استثنایی تابعیت ناشی از سرمایه‌گذاری تفاوت دارد.

آیا حداقل درآمد مشخصی برای تابعیت از طریق ازدواج وجود دارد؟

ماده ۱۶ مبلغ مشخصی را به‌عنوان حداقل درآمد برای کسب تابعیت از طریق ازدواج تعیین نکرده است.

اما شرایط مالی می‌تواند در موضوع جداگانه اقامت خانوادگی مطرح باشد؛ بنابراین مقررات اقامت را نباید با مقررات تابعیت یکی دانست.

هزینه درخواست شهروندی ترکیه از طریق ازدواج در سال ۲۰۲۶

بر اساس تعرفه رسمی منتشرشده توسط اداره نفوس و امور شهروندی ترکیه برای سال ۲۰۲۶، هزینه خدمات درخواست تابعیت از طریق ازدواج ۹۵۷٫۲۶ لیر برای هر شخصی است که در این چارچوب مشمول هزینه پرونده می‌شود.

این مبلغ فقط هزینه رسمی خدمات مربوط به درخواست شهروندی است و هزینه کل پرونده محسوب نمی‌شود.

هزینه‌های دیگر بسته به پرونده می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

ترجمه رسمی؛
Noter یا دفترخانه؛
تأیید مدارک خارجی؛
تهیه اسناد؛
عکس بیومتریک؛
هزینه‌های مربوط به اقامت؛
حق‌الوکاله، در صورت استفاده از وکیل.

توجه: مبلغ ۹۵۷٫۲۶ لیر مربوط به تعرفه سال ۲۰۲۶ است. هزینه‌های دولتی می‌توانند در سال‌های بعد تغییر کنند.

اقامت خانوادگی پس از ازدواج با شهروند ترک

همسر خارجی یک شهروند ترکیه در صورت تحقق شرایط مقرر می‌تواند برای Aile İkamet İzni یا اقامت خانوادگی درخواست کند.

بر اساس اطلاعات رسمی اداره مهاجرت ترکیه، اقامت خانوادگی در هر نوبت می‌تواند برای دوره‌ای صادر شود که از سه سال بیشتر نباشد.

آیا اقامت خانوادگی همان شهروندی است؟

خیر.

اقامت خانوادگی اجازه اقامت قانونی است؛ در حالی که شهروندی یک وضعیت حقوقی متفاوت و دارای حقوق و تعهدات مخصوص شهروندان ترکیه است.

داشتن کارت اقامت خانوادگی به معنی داشتن پاسپورت یا تابعیت ترکیه نیست.

آیا همسر خارجی بعد از ازدواج اجازه کار دارد؟

خیر؛ ازدواج با شهروند ترک یا داشتن اقامت خانوادگی به‌تنهایی اجازه کار خودکار ایجاد نمی‌کند.

طبق مقررات وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه، خارجیان در حالت عادی پیش از شروع کار باید مجوز کار معتبر یا معافیت قانونی مربوط را داشته باشند.

بعد از سه سال ازدواج چه تسهیلاتی وجود دارد؟

طبق معیارهای فعلی ارزیابی مجوز کار، خارجیانی که حداقل سه سال در قالب ازدواج با یک شهروند ترکیه زندگی کرده‌اند در درخواست مجوز کار از برخی معیارهای عمومی مربوط به اشتغال، توان مالی کارفرما و میزان دستمزد معاف می‌شوند.

اما وزارت کار صراحتاً اعلام کرده است که قرار گرفتن در این گروه حق مطلق برای دریافت مجوز کار ایجاد نمی‌کند. درخواست همچنان باید بررسی و تأیید شود.

تابعیت فرزندان در ازدواج با شهروند ترک

وضعیت فرزند را باید جدا از تابعیت همسر خارجی بررسی کرد.

اگر هنگام تولد یکی از والدین شهروند ترکیه باشد

اصل تابعیت ترکیه در این زمینه بر نسب استوار است.

اگر هنگام تولد کودک یکی از والدین شهروند ترکیه باشد، وجود والد ترک در شرایط مقرر قانونی برای کسب تابعیت کودک از طریق نسب کافی است.

در مورد کودکی که خارج از ازدواج از پدر ترک و مادر خارجی متولد شده، باید رابطه نسب با پدر مطابق مقررات حقوقی مربوط برقرار شده باشد.

آیا فرزند قبلی همسر خارجی خودکار ترک می‌شود؟

خیر. فرزند خارجیِ شخص صرفاً به دلیل ازدواج والد خود با شهروند ترکیه، خودکار شهروند ترکیه نمی‌شود.

اگر والد خارجی بعداً تابعیت ترکیه را کسب کند، امکان تأثیر تابعیت والد بر کودک با توجه به سن، حضانت، رضایت والد دیگر و سایر شرایط قانونی بررسی می‌شود.

طلاق چه اثری بر شهروندی ترکیه از طریق ازدواج دارد؟

طلاق قبل از ثبت درخواست

اگر پیش از ارائه درخواست، ازدواج پایان یافته باشد، شرط «ادامه داشتن ازدواج» ماده ۱۶ وجود ندارد و مسیر تابعیت از طریق همان ازدواج قابل استفاده نخواهد بود.

طلاق بعد از ثبت درخواست و پیش از تصمیم نهایی

پایان ازدواج در جریان رسیدگی موضوع مهمی است و باید به مرجع پرونده اعلام شود.

از آنجا که این پرونده بر وجود ازدواج و زندگی خانوادگی استوار است و قانون فقط برای فوت همسر پس از درخواست استثنای مشخصی پیش‌بینی کرده، در صورت وقوع طلاق در زمان رسیدگی نباید فرض کرد پرونده بدون تأثیر ادامه خواهد یافت. نتیجه باید توسط مرجع رسیدگی در همان پرونده مشخص شود.

طلاق بعد از دریافت قانونی تابعیت

طلاق معمولی پس از کسب قانونی شهروندی به معنی لغو خودکار تابعیت نیست.

حتی در مورد ابطال ازدواج نیز قانون تصریح می‌کند فردی که هنگام ازدواج حسن نیت داشته است می‌تواند تابعیت کسب‌شده از طریق ازدواج را حفظ کند.

پرونده‌های تقلب، جعل یا ارائه اطلاعات خلاف واقع موضوعی جداگانه هستند.

اگر همسر ترک فوت کند چه می‌شود؟

فوت همسر ترک پس از ثبت درخواست

ماده ۱۶ برای این وضعیت حکم صریح دارد.

اگر همسر ترک پس از ارائه درخواست فوت کند، شرط «زندگی در قالب خانواده» دیگر از متقاضی مطالبه نمی‌شود.

بنابراین فوت همسر پس از ثبت درخواست به‌خودی‌خود به معنی بسته شدن پرونده نیست.

فوت همسر پیش از ارائه درخواست

این وضعیت متفاوت است.

برای پذیرش درخواست بر اساس ماده ۱۶، ازدواج باید در زمان درخواست ادامه داشته باشد. در دستورالعمل امور شهروندی نیز پایان یافتن ازدواج پیش از درخواست، از جمله در اثر فوت، از مواردی است که مانع پذیرش درخواست بر مبنای این مسیر می‌شود.

اگر زن و شوهر مدتی جدا از یکدیگر زندگی کنند چه؟

هر جدایی فیزیکی به معنی صوری بودن ازدواج نیست.

ممکن است یکی از زوجین به دلیل کار، تحصیل، درمان یا شرایط خانوادگی مدتی در شهر یا کشور دیگری زندگی کند.

اما چون وجود زندگی خانوادگی واقعی بررسی می‌شود، جدایی طولانی و بدون توضیح قابل قبول ممکن است در تحقیقات یا مصاحبه مورد سؤال قرار گیرد.

آیا سابقه کیفری مانع شهروندی از طریق ازدواج است؟

نمی‌توان درباره هر نوع سابقه کیفری یک پاسخ واحد داد.

وضعیت متقاضی از نظر امنیت ملی و نظم عمومی بخشی از شرایط ماده ۱۶ است و در فهرست مدارک رسمی نیز در صورت وجود حکم قطعی دادگاه، ارائه نسخه تأییدشده آن پیش‌بینی شده است.

نوع جرم، وضعیت حکم و سایر جزئیات پرونده اهمیت دارند؛ بنابراین درباره پرونده‌های کیفری باید بررسی موردی انجام شود.

آیا گرفتن وکیل اجباری است؟

خیر. داشتن وکیل شرط عمومی برای درخواست تابعیت ترکیه از طریق ازدواج نیست.

متقاضی می‌تواند شخصاً مراحل اداری را انجام دهد. در پرونده‌های پیچیده مانند سابقه کیفری، اختلاف اسناد، ازدواج یا طلاق قبلی، مشکل ثبت ازدواج خارجی یا رد قبلی پرونده، مشورت با وکیل دارای مجوز در ترکیه می‌تواند مفید باشد.

شهروندی ترکیه از طریق ازدواج چقدر طول می‌کشد؟

برای همه پرونده‌ها مدت قطعی و تضمین‌شده‌ای اعلام نشده است.

کامل بودن مدارک، تحقیقات امنیتی و اداری، زمان تشکیل کمیسیون، محل درخواست و حجم پرونده‌ها می‌تواند بر زمان رسیدگی تأثیر بگذارد.

در نتیجه وعده‌هایی مانند «پاسپورت تضمینی در سه ماه» یا «تابعیت قطعی در شش ماه» را نباید به‌عنوان یک قاعده قانونی تلقی کرد.

آیا پس از قبولی تابعیت فوراً پاسپورت ترکیه صادر می‌شود؟

خیر. شهروندی و پاسپورت دو مرحله متفاوت هستند.

پس از قطعی شدن تابعیت و ثبت شخص در سیستم نفوس به‌عنوان شهروند ترکیه، وی می‌تواند طبق مقررات مربوط برای کارت هویت و پاسپورت ترکیه اقدام کند.

آیا ترکیه تابعیت دوگانه را قبول دارد؟

ترکیه مفهوم چندتابعیتی را در قوانین خود به رسمیت می‌شناسد.

اداره نفوس ترکیه برای شهروندانی که تابعیت کشور دیگری را نیز دارند امکان ثبت وضعیت چندتابعیتی در سوابق نفوس را پیش‌بینی کرده است.

اما اینکه شخص پس از دریافت تابعیت ترکیه بتواند تابعیت قبلی خود را نیز حفظ کند، علاوه بر قوانین ترکیه به قوانین کشور تابعیت قبلی او نیز بستگی دارد.

تفاوت ازدواج، اقامت، اجازه کار، شهروندی و پاسپورت

وضعیت	معنا
ازدواج رسمی	رابطه زوجیت ایجاد می‌کند؛ تابعیت خودکار نمی‌دهد
اقامت خانوادگی	مجوز اقامت قانونی همسر خارجی است
اجازه کار	مجوز جداگانه برای اشتغال قانونی است
درخواست تابعیت	پس از تکمیل شرایط ماده ۱۶ قابل ارائه است
شهروندی ترکیه	پس از بررسی و تصمیم قانونی حاصل می‌شود
پاسپورت ترکیه	پس از شهروند شدن جداگانه درخواست می‌شود

باورهای اشتباه درباره شهروندی ترکیه با ازدواج

باور رایج	واقعیت
به محض ازدواج پاسپورت می‌گیرم	غلط؛ ازدواج تابعیت خودکار ایجاد نمی‌کند
بعد از سه سال حتماً شهروند می‌شوم	غلط؛ بعد از سه سال امکان درخواست ایجاد می‌شود
باید سه سال در ترکیه اقامت داشته باشم	خیر؛ چنین شرط مستقلی در ماده ۱۶ وجود ندارد
حتماً باید خانه بخرم	خیر
باید سرمایه‌گذاری کنم	خیر
اقامت خانوادگی یعنی اجازه کار دارم	خیر؛ مجوز کار مقررات جداگانه دارد
ازدواج در ایران قابل استفاده نیست	غلط؛ ازدواج خارجی در صورت اعتبار قانونی و ثبت صحیح قابل استفاده است
طلاق بعد از شهروندی حتماً تابعیت را لغو می‌کند	خیر؛ طلاق عادی باعث لغو خودکار تابعیت نمی‌شود

جمع‌بندی

اخذ شهروندی ترکیه از طریق ازدواج یک مسیر قانونی است، اما ازدواج به‌تنهایی تابعیت ایجاد نمی‌کند.

فرد خارجی در حالت عادی پس از حداقل سه سال ازدواج واقعی و ادامه‌دار با یک شهروند ترکیه می‌تواند درخواست خود را ارائه کند. سپس واقعی بودن زندگی خانوادگی، وضعیت امنیتی و عمومی متقاضی و سایر شرایط پرونده بررسی می‌شوند.

برای این مسیر نباید شرط پنج سال اقامت مربوط به بعضی روش‌های دیگر تابعیت را به اشتباه اعمال کرد. افراد ساکن خارج از ترکیه نیز می‌توانند در صورت وجود شرایط قانونی از طریق نمایندگی‌های ترکیه اقدام کنند.

همچنین اقامت خانوادگی، اجازه کار، تابعیت و پاسپورت چهار موضوع حقوقی جداگانه‌اند و داشتن یکی الزاماً دیگری را ایجاد نمی‌کند.

سوالات متداول درباره شهروندی ترکیه از طریق ازدواج

آیا ازدواج با زن ترک باعث شهروندی ترکیه می‌شود؟

خیر، نه به‌صورت خودکار. پس از حداقل سه سال ازدواج و در صورت ادامه داشتن ازدواج و احراز سایر شرایط، همسر خارجی می‌تواند درخواست تابعیت کند.

آیا ازدواج با مرد ترک هم همین شرایط را دارد؟

بله. ماده ۱۶ از این نظر تفاوتی میان زن و مرد خارجی قائل نشده است.

بعد از چند سال ازدواج می‌توان درخواست تابعیت داد؟

در حالت عادی پس از تکمیل حداقل سه سال ازدواج با شهروند ترکیه.

آیا بعد از سه سال حتماً پاسپورت ترکیه می‌گیریم؟

خیر. سه سال ازدواج شرط امکان درخواست است، نه تضمین تأیید تابعیت.

آیا باید سه سال در ترکیه اقامت داشته باشیم؟

خیر. ماده ۱۶ شرط مستقلی مبنی بر سه سال اقامت در ترکیه تعیین نکرده است.

اگر در ایران زندگی کنیم می‌توانیم درخواست بدهیم؟

بله، زندگی خارج از ترکیه به‌تنهایی مانع این مسیر نیست. درخواست‌های خارج از کشور از طریق نمایندگی‌های ترکیه انجام می‌شوند.

ازدواج ثبت‌شده در ایران برای ترکیه معتبر است؟

ازدواج قانونی انجام‌شده در خارج از ترکیه می‌تواند معتبر باشد، اما باید به‌درستی در سوابق رسمی ترکیه ثبت شود.

اگر همسرم بعد از ازدواج شهروند ترکیه شده باشد، سه سال از چه زمانی محاسبه می‌شود؟

در این حالت تاریخ کسب تابعیت ترکیه توسط همسر مبنای محاسبه دوره مربوط قرار می‌گیرد.

آیا مدرک B1 زبان ترکی لازم است؟

در ماده ۱۶ و فهرست رسمی مدارک این مسیر، مدرک B1 به‌عنوان شرط مستقل درج نشده است. با این حال در مصاحبه، توانایی زوجین برای ارتباط با یک زبان مشترک می‌تواند بررسی شود.

آیا برای تابعیت باید خانه خرید؟

خیر. خرید ملک شرط مسیر تابعیت از طریق ازدواج نیست.

آیا سرمایه‌گذاری لازم است؟

خیر. تابعیت از طریق ازدواج مسیر مستقلی از برنامه‌های سرمایه‌گذاری است.

فرم درخواست چیست؟

فرم اصلی این مسیر با عنوان VAT-6 شناخته می‌شود.

هزینه رسمی درخواست در سال ۲۰۲۶ چقدر است؟

هزینه خدمات رسمی درخواست شهروندی از طریق ازدواج برای سال ۲۰۲۶ مبلغ ۹۵۷٫۲۶ لیر اعلام شده است. هزینه ترجمه، دفترخانه و سایر خدمات جداگانه است.

آیا بعد از ازدواج اقامت ترکیه می‌گیریم؟

همسر خارجی شهروند ترک می‌تواند در صورت داشتن شرایط قانونی برای اقامت خانوادگی درخواست کند. ازدواج به‌تنهایی جای کارت اقامت را نمی‌گیرد.

اقامت خانوادگی چند ساله صادر می‌شود؟

طبق اطلاعات رسمی اداره مهاجرت، اقامت خانوادگی در هر نوبت نمی‌تواند بیش از سه سال باشد.

آیا اقامت خانوادگی اجازه کار هم می‌دهد؟

خیر. داشتن اقامت به‌تنهایی حق کار ایجاد نمی‌کند و در حالت عادی باید مجوز کار یا معافیت قانونی معتبر وجود داشته باشد.

سه سال ازدواج چه اثری بر مجوز کار دارد؟

طبق معیارهای فعلی وزارت کار، فرد خارجی که حداقل سه سال در قالب ازدواج با شهروند ترک زندگی کرده باشد از برخی معیارهای عمومی ارزیابی مجوز کار معاف است؛ ولی مجوز کار همچنان خودکار صادر نمی‌شود.

آیا فرزند مشترک شهروند ترکیه می‌شود؟

اگر هنگام تولد یکی از والدین طبق قانون شهروند ترکیه باشد، قواعد تابعیت از طریق نسب اعمال می‌شود.

فرزند ازدواج قبلی همسر خارجی چه می‌شود؟

صرف ازدواج والد با شهروند ترک باعث تابعیت خودکار فرزند قبلی نمی‌شود. وضعیت کودک باید طبق مقررات مربوط به تابعیت، حضانت و رضایت والد دیگر بررسی شود.

اگر قبل از درخواست طلاق بگیریم چه می‌شود؟

اگر ازدواج پیش از ارائه درخواست پایان یافته باشد، شرط ادامه داشتن ازدواج وجود ندارد و مسیر ماده ۱۶ بر اساس همان ازدواج قابل استفاده نیست.

اگر در زمان بررسی پرونده طلاق بگیریم چه؟

طلاق باید به مرجع رسیدگی اعلام شود و می‌تواند بر مبنای قانونی پرونده اثر بگذارد. وضعیت نهایی باید توسط مرجع پرونده بررسی شود.

اگر بعد از دریافت شهروندی طلاق بگیریم، تابعیت باطل می‌شود؟

طلاق معمولی پس از کسب قانونی تابعیت باعث لغو خودکار تابعیت نمی‌شود.

اگر همسر ترک پس از ثبت درخواست فوت کند چه می‌شود؟

طبق ماده ۱۶، در این حالت شرط زندگی در قالب خانواده دیگر مطالبه نمی‌شود و فوت همسر لزوماً پرونده را متوقف نمی‌کند.

اگر همسر ترک قبل از درخواست فوت کرده باشد چه؟

در زمان درخواست باید ازدواج ادامه داشته باشد؛ بنابراین استثنای مربوط به فوت پس از درخواست در این حالت قابل اعمال نیست.

آیا زن و شوهر جداگانه مصاحبه می‌شوند؟

بله. طبق دستورالعمل رسمی، زوجین می‌توانند جداگانه و سپس مشترک مورد مصاحبه قرار گیرند.

آیا دولت درباره واقعی بودن ازدواج تحقیق می‌کند؟

بله. تحقیقات و مصاحبه بخشی از فرآیند بررسی واقعی یا صوری بودن ازدواج هستند.

آیا سابقه کیفری مانع شهروندی است؟

نتیجه به نوع و وضعیت سابقه بستگی دارد. امنیت ملی و نظم عمومی از معیارهای قانونی بررسی پرونده هستند.

آیا وکیل اجباری است؟

خیر. داشتن وکیل شرط عمومی درخواست نیست.

شهروندی از طریق ازدواج چقدر طول می‌کشد؟

مدت ثابت و تضمین‌شده‌ای برای تمام پرونده‌ها اعلام نشده است و زمان رسیدگی به تحقیقات، مدارک، محل تشکیل پرونده و حجم کاری مراجع بستگی دارد.

آیا ترکیه تابعیت دوگانه را می‌پذیرد؟

ترکیه وضعیت چندتابعیتی را در قوانین و سوابق نفوس خود به رسمیت می‌شناسد. امکان حفظ تابعیت قبلی نیز به قوانین کشور دیگر بستگی دارد.

منابع رسمی و قانونی

این راهنما در ۷ اوت ۲۰۲۶ با منابع رسمی زیر تطبیق داده شده است:

تذکر: در بعضی صفحات قدیمی ادارات استانی NVİ هنوز تعرفه‌های سال‌های گذشته دیده می‌شود. برای مبلغ هزینه این مقاله از صفحه اختصاصی تعرفه رسمی سال ۲۰۲۶ استفاده شده است.

راهنماهای مرتبط با این موضوع

“`