مدارک لازم برای گرفتن پاسپورت ۱۴۰۵؛ شرایط، مراحل و نکات سفر به ترکیه

برای دریافت یا تعویض پاسپورت در سال ۱۴۰۵، معمولاً باید درخواست خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس+۱۰) ثبت کنید. اصل شناسنامه و کارت ملی، گذرنامه قبلی در صورت وجود و مدارک مربوط به وضعیت نظام‌وظیفه، تأهل یا افراد زیر ۱۸ سال از مهم‌ترین مدارک موردنیاز هستند.

عکس بیومتریک در بسیاری از دفاتر هنگام ثبت درخواست گرفته می‌شود و هزینه‌ها نیز براساس تعرفه روز از طریق کارت‌خوان دفتر دریافت می‌شوند. به همین دلیل، به جدول‌های قدیمی هزینه یا شماره‌حساب‌هایی که در بعضی سایت‌ها منتشر شده‌اند اعتماد نکنید.

این راهنما در ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ برابر با ۱۱ اوت ۲۰۲۶ بازبینی شده است. جزئیات اجرایی ممکن است تغییر کند؛ بنابراین پیش از مراجعه، مدارک و تعرفه روز را از دفتر پلیس+۱۰ محل خود یا خدمات رسمی فراجا استعلام کنید.

پاسپورت یا گذرنامه چیست؟

گذرنامه سند رسمی هویتی و مسافرتی است که دولت برای اتباع خود صادر می‌کند. این سند تابعیت دارنده را مشخص می‌کند و برای خروج از ایران و درخواست ورود به کشورهای دیگر به کار می‌رود.

داشتن پاسپورت معتبر به‌تنهایی تضمین‌کننده ورود به کشور مقصد نیست. مسافر باید شرایط دیگری مانند ویزا یا معافیت از ویزا، حداقل اعتبار گذرنامه و مقررات مرزی کشور مقصد را نیز رعایت کند.

برای دریافت یا تعویض پاسپورت از کجا اقدام کنیم؟

روش متداول ثبت درخواست گذرنامه عادی در داخل ایران، مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی یا پلیس+۱۰ است. حضور شخص متقاضی برای احراز هویت، ثبت اطلاعات و عکس بیومتریک ممکن است ضروری باشد.

امکان آغاز بعضی خدمات گذرنامه از طریق برنامه «پلیس من» نیز ارائه شده است؛ اما فعال‌بودن ثبت غیرحضوری، مراحل احراز هویت و نیاز به مراجعه حضوری می‌تواند با توجه به نوع درخواست و وضعیت متقاضی متفاوت باشد. ملاک نهایی، گزینه‌ای است که در خدمات رسمی فراجا برای پرونده شما نمایش داده می‌شود.

مدارک مشترک لازم برای گرفتن پاسپورت

متقاضیان معمولاً باید مدارک زیر را همراه داشته باشند:

• اصل شناسنامه و کارت ملی یا تأییدیه معتبر هویتی؛
• اصل آخرین گذرنامه، در صورت داشتن پاسپورت قبلی؛
• نشانی دقیق محل سکونت و کدپستی؛
• مدارک مربوط به وضعیت نظام‌وظیفه برای آقایان مشمول مقررات؛
• مدارک مربوط به رضایت همسر، ولی یا قیم در مواردی که قانون الزام کرده است؛
• مدارک تکمیلی مربوط به طلاق، فوت همسر، قیمومت یا وضعیت خاص متقاضی، حسب مورد؛
• کارت بانکی برای پرداخت تعرفه‌های ثبت درخواست، صدور و ارسال.

ممکن است دفتر رسیدگی‌کننده با توجه به سن، وضعیت تأهل، نظامی‌بودن، اقامت خارج از کشور یا شرایط پرونده، مدرک تکمیلی درخواست کند.

شرایط عکس پاسپورت

در بسیاری از دفاتر پلیس+۱۰، عکس بیومتریک هنگام مراجعه ثبت می‌شود و ارائه عکس چاپی قدیمی جایگزین آن نیست؛ مگر اینکه دفتر یا مرجع رسیدگی برای شرایط خاص، عکس جداگانه مطالبه کند.

هنگام گرفتن عکس باید چهره کاملاً مشخص باشد. استفاده از کلاه، عینک تیره و وسایلی که اجزای صورت را بپوشانند قابل قبول نیست. ضوابط پوشش و ظاهر باید مطابق دستورالعمل عکس بیومتریک دفتر باشد.

برای کودکان خردسال ممکن است ضوابط اجرایی متفاوتی اعمال شود؛ بهتر است پیش از مراجعه، شرایط عکس کودک را از همان دفتر سؤال کنید.

شرایط پاسپورت برای افراد زیر ۱۸ سال

براساس ماده ۱۸ قانون گذرنامه، صدور گذرنامه و اجازه خروج انفرادی افراد کمتر از ۱۸ سال تمام و اشخاص تحت ولایت یا قیمومت، به اجازه کتبی ولی یا قیم قانونی نیاز دارد.

حضانت کودک به‌تنهایی همیشه به معنای داشتن اختیار صدور گذرنامه یا اجازه خروج نیست. در پرونده‌هایی مانند طلاق والدین، فوت ولی، قیمومت یا اختلاف درباره اجازه خروج، ممکن است ارائه مدارک قضایی یا قانونی لازم باشد.

برای کودکان نیز گذرنامه مستقل صادر می‌شود و در سفر خارجی باید اعتبار گذرنامه هر کودک جداگانه کنترل شود.

شرایط دریافت پاسپورت برای بانوان

دختران مجرد بالای ۱۸ سال

دختر مجردی که ۱۸ سال تمام دارد، برای دریافت گذرنامه و خروج از کشور به اجازه پدر نیاز ندارد؛ مگر اینکه به علت دیگری مانند حکم قضایی ممنوع‌الخروج باشد.

بانوان متأهل

مطابق قانون گذرنامه، صدور گذرنامه برای زن متأهل اصولاً به موافقت کتبی همسر نیاز دارد. این رضایت معمولاً به‌صورت رسمی ثبت می‌شود. استثناهای قانونی، وضعیت بانوان مقیم خارج و موارد اضطراری یا اختلافی باید براساس شرایط پرونده از اداره گذرنامه یا مرجع قضایی پیگیری شوند.

بانوان مطلقه یا همسر فوت‌شده

بانوان مطلقه معمولاً باید اصل مدرک طلاق و بانوانی که همسرشان فوت کرده است، مدرک رسمی فوت یا مدارک هویتی مربوط را ارائه کنند. همراه‌داشتن اصل مدارک هنگام ثبت درخواست توصیه می‌شود.

شرایط دریافت پاسپورت برای آقایان

صدور گذرنامه برای آقایان علاوه بر مدارک هویتی، به وضعیت خدمت وظیفه عمومی آنان بستگی دارد. دارندگان کارت پایان خدمت یا معافیت دائم باید وضعیت مدرک آنان در سامانه قابل تأیید باشد.

دانش‌آموزان، دانشجویان و سایر مشمولان فاقد کارت پایان خدمت یا معافیت دائم ممکن است برای دریافت گذرنامه یا خروج از کشور به ثبت درخواست در سامانه سخا، تأیید معافیت تحصیلی و دریافت مجوز خروج نیاز داشته باشند.

داشتن گذرنامه به‌تنهایی برای یک مشمول به معنای داشتن اجازه خروج نیست. وضعیت مجوز خروج، تاریخ بازگشت و وثیقه احتمالی باید جداگانه در پرونده شخص بررسی شود.

قواعد مربوط به افراد نظامی شاغل یا بازنشسته نیز ممکن است مستلزم ارائه موافقت یگان یا مدارک سازمان مربوط باشد.

هزینه گرفتن یا تعویض پاسپورت در سال ۱۴۰۵

هزینه نهایی می‌تواند شامل تعرفه صدور گذرنامه، خدمات دفتر، ثبت عکس و احراز هویت و هزینه ارسال پستی باشد. این مبالغ ممکن است در طول سال تغییر کنند.

به‌دلیل پیدا نشدن جدول رسمی و عمومیِ به‌روز که تمام اجزای هزینه سال ۱۴۰۵ را یکجا اعلام کرده باشد، مبلغ قطعی در این نوشته درج نشده است. مبلغ نمایش‌داده‌شده در سامانه رسمی یا کارت‌خوان دفتر پلیس+۱۰ در زمان ثبت درخواست ملاک پرداخت است.

صدور، تمدید یا تعویض پاسپورت چه تفاوتی دارند؟

در گفت‌وگوی روزمره از عبارت «تمدید پاسپورت» استفاده می‌شود؛ اما معمولاً تاریخ پاسپورت قبلی افزایش پیدا نمی‌کند و برای متقاضی گذرنامه جدید با شماره و تاریخ اعتبار تازه صادر می‌شود.

• صدور اولیه: برای شخصی که قبلاً گذرنامه نداشته است.
• تعویض: برای پایان یا نزدیک‌شدن به پایان اعتبار، پرشدن صفحات، تغییر مشخصات یا آسیب‌دیدگی گذرنامه.
• گذرنامه مفقودی: نیازمند اعلام مفقودی و طی‌کردن روند مربوط است؛ پاسپورت قبلی پس از ابطال قابل استفاده نخواهد بود.

مدت اعتبار و زمان رسیدن پاسپورت

گذرنامه عادی ایرانی معمولاً با اعتبار پنج‌ساله صادر می‌شود. زمان تحویل به حجم درخواست‌ها، تکمیل‌بودن مدارک، نتیجه استعلام‌ها و روند ارسال پستی بستگی دارد؛ بنابراین برای زمان صدور نمی‌توان یک مدت قطعی برای همه متقاضیان اعلام کرد.

بهتر است درخواست را به روزهای نزدیک سفر موکول نکنید و پیش از خرید خدمات غیرقابل‌استرداد، از معتبر بودن گذرنامه مطمئن شوید.

شرایط پاسپورت برای سفر ایرانیان به ترکیه

دارندگان گذرنامه عادی ایرانی برای سفرهای کوتاه‌مدت به ترکیه از دریافت ویزا معاف‌اند و می‌توانند حداکثر ۹۰ روز اقامت داشته باشند. این معافیت به معنای اجازه اقامت، تحصیل یا کار بلندمدت نیست.

طبق مقررات وزارت امور خارجه ترکیه، گذرنامه باید ۶۰ روز بیشتر از مدت اقامت مجاز اعتبار داشته باشد. با توجه به اقامت مجاز ۹۰روزه ایرانیان، حداقل اعتبار موردنیاز در زمان ورود معمولاً ۱۵۰ روز است.

کمتر بودن اعتبار گذرنامه از حد مقرر می‌تواند باعث جلوگیری از سوارشدن یا صادرنشدن اجازه ورود شود؛ اما عبارت «دیپورت قطعی حتی با یک روز کسری» بیان دقیقی نیست. تصمیم نهایی ورود در اختیار مأموران مرزی ترکیه است و نباید روی پذیرش استثنایی حساب کرد.

برای محاسبه دقیق تاریخ، از محاسبه‌گر اعتبار گذرنامه برای ورود به ترکیه استفاده کنید.

چک‌لیست پیش از مراجعه به پلیس+۱۰

• اصل شناسنامه، کارت ملی و گذرنامه قبلی را همراه داشته باشید.
• کدپستی و نشانی دقیق محل سکونت را آماده کنید.
• از وضعیت نظام‌وظیفه یا مجوز خروج خود مطمئن شوید.
• رضایت رسمی همسر، ولی یا قیم را در صورت شمول قانون تهیه کنید.
• برای پرداخت تعرفه روز، کارت بانکی همراه داشته باشید.
• از دفتر درباره ثبت عکس بیومتریک و مدارک خاص کودکان سؤال کنید.
• رسید ثبت درخواست و کد رهگیری پستی را نگه دارید.
• پس از دریافت، نام، نام خانوادگی، تاریخ تولد، شماره گذرنامه و تاریخ انقضا را کنترل کنید.

منابع رسمی و تاریخ بازبینی

این راهنما در ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ برابر با ۱۱ اوت ۲۰۲۶ براساس قانون گذرنامه ایران و اطلاعات رسمی وزارت امور خارجه ایران و ترکیه بازبینی شده است. مقررات اجرایی، تعرفه‌ها و روش ثبت درخواست ممکن است تغییر کنند.

• وزارت امور خارجه ترکیه؛ مقررات ویزا و معافیت اتباع خارجی
• وزارت امور خارجه ترکیه؛ شرایط اعتبار گذرنامه هنگام ورود
• سامانه میخک وزارت امور خارجه ایران؛ اجازه خروج همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال