سفرنامه وان از مرز رازی؛ روایت سفر خانوادگی حامد پیرو در مرداد ۱۳۹۴

این سفرنامه وان از مرز رازی، روایت آقای حامد پیرو از یک سفر خانوادگی پنج‌شبه در مرداد ۱۳۹۴ است. مسیر فومن تا خوی، عبور پیاده از مرز رازی، اقامت در مرکز وان، تجربه خرید، غذاهای ترکی و بازدید از جزیره آکدامار، بخش‌های اصلی این روایت را تشکیل می‌دهند.

مشخصات سفر در یک نگاه

• نویسنده سفرنامه: حامد پیرو
• تاریخ سفر: ۱۸ تا ۲۳ مرداد ۱۳۹۴
• مبدأ: فومن در استان گیلان
• مسیر ایران: فومن، آستارا، اردبیل، تبریز، خوی و مرز رازی
• شیوه سفر: خودرو شخصی تا پارکینگ مرز رازی و ادامه مسیر با دلموش تا وان
• هم‌سفران: خانواده نویسنده و یک زوج از دوستان
• اقامت: یک شب در خوی و چهار شب در مرکز شهر وان
• برنامه اصلی: خرید، گردش در مرکز وان، تجربه غذاهای ترکی و بازدید از جزیره آکدامار

آغاز سفر از فومن به‌سمت خوی

با سلام خدمت آقای ضربی گرامی و دوستان عزیز مسافر وان.

از آنجا که برای برنامه‌ریزی سفر به وان از اطلاعات این سایت و تجربه‌های آقای ضربی و دیگر مسافران استفاده کرده بودم، وظیفه خود دانستم تجربه سفرمان را نیز در اختیار خوانندگان قرار دهم.

طبق عادت، حدود یک ماه پیش از سفر جست‌وجو و برنامه‌ریزی را آغاز کردم. ابتدا هتل زمرد خوی را برای یک شب و سپس هتل رویال برک وان را برای چهار شب رزرو کردیم. تاریخ سفر نیز از ۱۸ تا ۲۳ مرداد ۱۳۹۴ انتخاب شد.

سفر ما از فومن آغاز شد. همراه همسر و دخترم و یکی از دوستان و همسر ایشان، مسیر آستارا، اردبیل، تبریز و خوی را پشت سر گذاشتیم. برنامه این بود که با خودرو شخصی تا مرز رازی برویم، ماشین را در پارکینگ مرز بگذاریم و پس از عبور پیاده، با دلموش راهی وان شویم.

عبور از مرز رازی و حرکت با دلموش به وان

پس از یک شب استراحت در خوی، صبح به‌طرف مرز رازی حرکت کردیم. خودرو را در پارکینگ گذاشتیم و به‌سمت سالن مسافری رفتیم.

در اطراف مرز، افرادی برای فروش ارز یا سوارکردن مسافران به خودروهای خودشان اصرار می‌کردند. بعضی از آنها می‌گفتند در طرف ترکیه وسیله‌ای برای رفتن به وان پیدا نخواهیم کرد؛ اما پس از عبور از مرز دیدیم که دلموش‌ها حضور دارند و پس از تکمیل ظرفیت حرکت می‌کنند.

در آن زمان عوارض خروج از کشور و مبلغی با عنوان عوارض شهرداری قطور را پیش از رسیدن به مرز پرداخت کرده بودیم. این بخش صرفاً بخشی از تجربه سال ۱۳۹۴ است و نباید آن را با مقررات و هزینه‌های امروز یکسان دانست.

با وجود خلوت‌بودن مرز، انجام تشریفات خروج و ورود حدود نیم ساعت طول کشید. سپس با پرداخت ۲۰ لیر برای هر نفر ـ قیمت سال ۱۳۹۴ ـ سوار دلموش شدیم. پس از حدود ۱۵ دقیقه انتظار برای تکمیل ظرفیت، به‌سمت وان حرکت کردیم.

در مسیر، دریاچه ارچک یا Erçek Gölü را دیدیم و پس از حدود یک ساعت و ده دقیقه به شهر وان رسیدیم.

تجربه اقامت در هتل رویال برک وان

هتل محل اقامت ما در آن زمان «رویال برک» نام داشت و در محدوده خیابان جمهوریت، روبه‌روی شهرداری وان و داخل یک کوچه قرار گرفته بود. هتل از نظر ما تمیز بود، کارکنان رفتار محترمانه‌ای داشتند و صبحانه آن نیز قابل قبول بود.

برای خانواده سه‌نفره ما اتاقی نسبتاً جادار با پنجره رو به بیرون در نظر گرفته شد. حدود نیم ساعت در لابی منتظر ماندیم تا اتاق را تحویل بگیریم. هزینه اعلام‌شده در سفرنامه برای هر نفر و هر شب ۷۰ لیر بود که فقط قیمت مرداد ۱۳۹۴ است.

نام، مدیریت، درجه، امکانات و حتی فعالیت هتل‌ها ممکن است در طول سال‌ها تغییر کند؛ بنابراین این تجربه نباید به‌عنوان بررسی وضعیت فعلی هتل رویال برک استفاده شود.

نخستین تجربه غذا در وان

پس از تحویل اتاق، برای ناهار به محدوده خیابان کاظم کارابکیر که در وان با نام خیابان ماراش نیز شناخته می‌شود، رفتیم. در رستوران امام‌اوغلو یک کباب میکس سفارش دادیم که شامل چند نوع کباب، بادمجان کبابی، بلغور و مخلفات بود.

قیمت ثبت‌شده برای این سفارش در سفرنامه ۵۴ هزار تومان بود؛ رقمی که فقط برای نشان‌دادن شرایط اقتصادی همان سال حفظ شده و با هزینه غذا در وان امروز قابل مقایسه نیست.

تجربه خرید از فروشگاه‌های وان در سال ۱۳۹۴

بخش مهمی از این سفر به خرید اختصاص داشت. نخست به فروشگاه Viar رفتیم؛ اجناس آن ارزان‌تر بودند، اما از نظر ما کیفیت مطلوبی نداشتند و خرید زیادی انجام ندادیم.

بیشتر خریدهای ما از فروشگاه‌های دیفکتو و ال‌سی وایکیکی انجام شد. در آن زمان قیمت و کیفیت محصولات این دو برند را مناسب ارزیابی کردیم. از ماوی نیز چند لباس جین و تی‌شرت خریدیم، هرچند احساس کردیم نسبت قیمت به ارزش خرید آن برای ما چندان مناسب نیست.

در فروشگاه YKM، با جست‌وجوی بیشتر می‌شد محصولات تخفیف‌خورده پیدا کرد. برند کوتون نیز در تجربه ما تنوع و قیمت مناسبی داشت. از RodiPark و VanPark برای لباس‌های روزمره و خانگی و از FLO برای خرید چند کیف استفاده کردیم.

در آن سفر برای لباس مجلسی زنانه نیز به فروشگاهی با نام بروچ در خیابان ماراش سر زدیم.

غذاها، کافه‌ها و شب‌های وان

بیشتر غذاها و خوراکی‌های وان با ذائقه ما سازگار بودند. اسکندرکباب، آدانا کباب، دنر مرغ، دنر گوشت، لاهماجون و پیده از غذاهایی بودند که در این چند روز امتحان کردیم.

از میان تجربه‌های غذایی، من و همسرم کافه‌ها و قهوه‌خانه‌های وان را بیشتر پسندیدیم. در یکی از شعبه‌های کافه Elif، باقلوا و لیموناد را امتحان کردیم که برای ما تجربه خوشایندی بود.

یک شب نیز به سیمیت‌سرای خیابان جمهوریت رفتیم. سفارش‌ها به‌صورت سلف‌سرویس تحویل داده می‌شد و طبقه بالا و بالکن مجموعه، چشم‌انداز مناسبی به خیابان داشت.

وضعیت شهر وان در مرداد ۱۳۹۴

در روزهای سفر ما، فضای بعضی از خیابان‌های مرکزی وان امنیتی بود و خودروهای پلیس در چند تقاطع دیده می‌شدند. در روز ۲۰ مرداد ۱۳۹۴ نیز برای مدت کوتاهی رفت‌وآمد خودروهای پلیس در حوالی تقاطع جمهوریت و ماراش افزایش یافت.

درباره علت این اتفاق، اطلاعات رسمی در اختیار ما نبود و توضیحی که شنیدیم صرفاً نقل‌قول شفاهی یکی از کارکنان هتل بود. پس از مدت کوتاهی، شرایط خیابان‌ها دوباره آرام شد.

این مشاهدات فقط وضعیت چند روز مشخص در سال ۱۳۹۴ را روایت می‌کنند و نباید برای قضاوت درباره امنیت امروز وان استفاده شوند. برای تصمیم‌گیری سفر، اطلاعیه‌های رسمی و توصیه‌های مسافرتی وزارت امور خارجه را بررسی کنید.

سفر یک‌روزه از وان به جزیره آکدامار

پس از دو روز خرید و گردش در خیابان‌های ماراش و جمهوریت، برای روز سوم برنامه بازدید از جزیره آکدامار را در نظر گرفتیم. روز قبل با راننده تاکسی فارسی‌زبانی به نام آقا شاهین آشنا شده بودیم و توافق کردیم ما را به اسکله گواش ببرد و بازگرداند.

مبلغ توافق‌شده برای تاکسی در آن زمان ۱۲۰ لیر بود. استفاده از دلموش هزینه کمتری داشت، اما برای گروه ما راحتی تاکسی ارزش پرداخت مبلغ بیشتر را داشت.

در ابتدای مسیر، راننده برای برداشتن شارژر تلفن همراه به خانه‌اش رفت و از درخت حیاط برایمان زردآلوی محلی چید. برخورد صمیمانه او یکی از خاطرات خوب سفر ما شد.

در طول مسیر درباره افسانه مشهور «آه تامارا» و روایت نام‌گذاری جزیره گفت‌وگو کردیم. باید توجه داشت که این داستان یک افسانه محلی است و نباید با تاریخ مستند کلیسای صلیب مقدس یکسان دانسته شود.

پس از رسیدن به اسکله، حدود ده دقیقه منتظر ماندیم و با پرداخت ۱۰ لیر برای هر نفر ـ قیمت سال ۱۳۹۴ ـ سوار قایق شدیم. آب زلال دریاچه، آرامش جزیره و منظره کلیسا، آکدامار را به یکی از به‌یادماندنی‌ترین بخش‌های سفر تبدیل کرد.

پس از بازدید از کلیسا و گردش در اطراف جزیره، در کافه آنجا چای نوشیدیم و با یکی دیگر از قایق‌های مسافری به اسکله گواش بازگشتیم.

بازدید از فروشگاه‌های زنجیره‌ای وان

در مسیر بازگشت، از راننده خواستیم ما را نزدیک شعبه کارفورسا پیاده کند. پس از آن به کارفورسا و میگروس رفتیم. این فروشگاه‌ها در تجربه ما بیشتر شبیه سوپرمارکت‌های بزرگ بودند و جذابیت خاصی برای گردش یا خرید گسترده نداشتند.

مدتی در فضای سبز روبه‌روی فروشگاه استراحت کردیم و سپس با دلموش به‌سمت چهارراه سویدان رفتیم. ناهار را نیز در محدوده رستوران امام‌اوغلو خوردیم و برای استراحت به هتل برگشتیم.

یکی از شب‌ها نیز به برنامه‌ای در هتل آولون آلتس رفتیم. ورودی آن در سال ۱۳۹۴ برای هر نفر ۱۰ لیر بود. این تجربه برای ما چندان جذاب نبود و احساس کردیم گزینه‌های تفریح شبانه شهر محدود است.

این ارزیابی نیز به وضعیت وان در همان سال مربوط می‌شود؛ ساعت فعالیت فروشگاه‌ها، کافه‌ها و مراکز تفریحی ممکن است امروز کاملاً متفاوت باشد.

بازگشت از وان به ایران

روز آخر پس از صبحانه، برای خریدهای نهایی به مرکز شهر رفتیم و سپس به هتل برگشتیم. از مسئول پذیرش خواستیم برای رفتن به مرز رازی خودرو هماهنگ کند. حدود ۱۵ دقیقه بعد دلموش رسید و پس از تکمیل مسافران به‌سمت مرز حرکت کرد.

مسیر آرام و خلوت بود و بدون مشکل به کاپیکوی رسیدیم. انجام تشریفات خروج از ترکیه و ورود به ایران در تجربه آن روز ما حدود نیم ساعت زمان برد. میزان معطلی در مرز ثابت نیست و در تعطیلات، آخر هفته‌ها و زمان اوج سفر می‌تواند بسیار بیشتر باشد.

پس از ورود به ایران، چمدان‌ها را در خودرو گذاشتیم و هزینه پارکینگ را پرداخت کردیم. مبلغ پارکینگ در آن زمان روزانه پنج هزار تومان بود و هیچ کاربردی برای برآورد هزینه امروز ندارد.

در خوی برای ناهار توقف کردیم و شب را در منزل یکی از دوستان در تبریز گذراندیم. همان شب به ائل‌گلی رفتیم و صبح روز بعد، پیش از بازگشت به شمال، برای مقایسه قیمت‌ها به لاله‌پارک تبریز سر زدیم.

در مقایسه شخصی ما، بعضی کالاهایی که از وان خریده بودیم در تبریز قیمت بیشتری داشتند. بااین‌حال، نتیجه چنین مقایسه‌ای در هر دوره به نرخ ارز، زمان حراج، موجودی فروشگاه و مدل دقیق کالا وابسته است.

مشاهده‌ای درباره دسترس‌پذیری وان

در چند هتل، فروشگاه و پیاده‌رو، رمپ‌های مخصوص ویلچر دیدیم. وجود این رمپ‌ها برای ما جالب و امیدوارکننده بود؛ اما مشاهده چند رمپ برای نتیجه‌گیری درباره دسترس‌پذیری کامل شهر کافی نیست.

مسافرانی که از ویلچر استفاده می‌کنند بهتر است پیش از رزرو، دسترسی بدون پله، عرض درها، آسانسور، سرویس بهداشتی مناسب و امکان سوارشدن به وسایل حمل‌ونقل را مستقیماً با هتل یا مجموعه موردنظر بررسی کنند.

چند تصویر از غذاهای این سفر

جمع‌بندی سفرنامه وان از مرز رازی

این نخستین سفرنامه‌ای بود که نوشتم و امیدوارم تجربه مسیر فومن تا خوی، عبور از مرز رازی، رفت‌وآمد با دلموش، خرید در مرکز وان و بازدید از آکدامار برای خوانندگان مفید باشد.

با وجود گذشت بیش از یک دهه، بخش‌هایی مانند اهمیت برنامه‌ریزی پیش از سفر، رزرو اقامتگاه، مقایسه قیمت‌ها، خودداری از خرید ارز از افراد ناشناس و اختصاص یک روز به آکدامار همچنان قابل توجه‌اند. در مقابل، قیمت‌ها، وضعیت فروشگاه‌ها، امکانات هتل، کرایه‌ها، ساعات مرز و شرایط امنیتی حتماً باید از منابع تازه بررسی شوند.

حامد پیرو ـ ۱۰ شهریور ۱۳۹۴

راهنماها و سفرنامه‌های مرتبط

• تجربه خرید جهیزیه از وان
• سفرنامه وان در تیر ۱۳۹۴؛ خانم آزاده
• سفرنامه وان آقای بابک خسروی
• سفرنامه وان آقای ساسان صدرزاده

عضویت در کانال تلگرام راهنمای سفر زمینی به ترکیه

منابع رسمی برای بررسی اطلاعات به‌روز

• ایرنا؛ ابلاغ فعالیت ۲۴ ساعته مرز رازی
• وزارت تجارت ترکیه؛ آخرین تحولات گذرگاه کاپیکوی
• اداره فرهنگ و گردشگری وان؛ جزیره و کلیسای آکدامار
• وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه؛ موزه آکدامار
• وزارت امور خارجه ایران؛ توصیه‌های مسافرتی ترکیه