خروج با خودرو از مرز رازی؛ مراحل سمت ایران و مدارک لازم

آخرین بازبینی: ۳ شهریور ۱۴۰۵

برای خروج با خودرو شخصی از مرز رازی ابتدا باید مدارک خودرو و پروانه خروج موقت کنترل شود، سپس در صورت ارجاع به باجه سوخت مراجعه کنید، بازرسی گمرکی را انجام دهید، خروج سرنشینان در سامانه گذرنامه ثبت شود و در پایان از گیت خودرویی خارج شوید.

ترتیب دقیق باجه‌ها و محل انجام هر مرحله ممکن است با توجه به وضعیت عملیاتی پایانه، میزان ازدحام یا تصمیم مأموران تغییر کند؛ بنابراین تابلوهای مسیر خودروهای خروجی و راهنمایی کارکنان مرز در همان روز مقدم است.

پیش از حرکت به مرز چه مدارکی آماده کنیم؟

بهتر است تمام مدارک را پیش از سفر دریافت کنید و صدور یا تکمیل آن‌ها را به ساعت رسیدن به مرز موکول نکنید. اصل مدارک را در یک پوشه در دسترس راننده قرار دهید و یک نسخه تصویری از آن‌ها نیز در تلفن همراه یا فضای امن آنلاین داشته باشید.

مرحله اول: ورود به مسیر خودروهای خروجی

پس از رسیدن به پایانه مرزی رازی، وارد مسیر مشخص‌شده برای خودروهای سواری خروجی شوید. راننده نباید بدون هماهنگی خودرو را در مسیر کامیون‌ها، محوطه بازرسی یا مقابل گیت‌ها متوقف کند.

در کنترل اولیه ممکن است گذرنامه راننده، کارت خودرو، پلاک ترانزیت و پروانه خروج موقت بررسی شود. نام مالک، راننده، شماره پلاک و مشخصات خودرو باید در تمام اسناد با یکدیگر هماهنگ باشند.

اگر مالک خودرو همراه شما نیست، وکالت‌نامه را از ابتدا در دسترس بگذارید. ناقص‌بودن متن وکالت‌نامه یا نداشتن اختیار خروج از کشور می‌تواند باعث توقف فرایند شود.

مرحله دوم: کنترل سوخت و پرداخت احتمالی مابه‌التفاوت

در صورت ارجاع مأموران، باید به باجه مربوط به سوخت مراجعه کنید. ممکن است براساس دستورالعمل جاری مرز، سابقه تردد خودرو یا اطلاعات وسیله نقلیه بررسی و مبلغی تحت عنوان مابه‌التفاوت سوخت محاسبه شود.

مابه‌التفاوت سوخت را نیز نباید الزاماً «جریمه» دانست؛ این مبلغ ممکن است براساس مقررات جاری خروج سوخت همراه خودرو دریافت شود. مبلغ، شیوه محاسبه و نحوه پرداخت ممکن است تغییر کند و باید در همان روز از باجه مستقر در پایانه استعلام شود.

بنزین را فقط در باک استاندارد خودرو حمل کنید. قرار دادن بنزین یا گازوئیل در گالن، بطری یا ظرف جداگانه می‌تواند در بازرسی‌های ایران یا ترکیه برای شما مشکل ایجاد کند.

مرحله سوم: کنترل گمرکی و بررسی پروانه خروج موقت

در مرحله گمرکی، پروانه خروج موقت، مدارک مالکیت و مشخصات خودرو کنترل می‌شود. براساس آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی، خودرو شخصی می‌تواند در مدت اعتبار پروانه خروج موقت چند بار تردد کند؛ بااین‌حال، هر خروج و ورود باید در مرز ثبت و خودرو در صورت درخواست معاینه شود.

ممکن است در محاوره کارکنان مرز از عنوان بیجک خروج برای یک برگه داخلی گردش کار یا کنترل گیت استفاده شود. این برگه جایگزین پروانه خروج موقت خودرو نیست. تعداد امضاها، ترتیب تأییدها و شکل برگه می‌تواند با تغییر رویه داخلی پایانه متفاوت باشد؛ بنابراین نمی‌توان نسخه قدیمی «سه امضای ثابت» را یک قاعده دائمی دانست.

بازرسی خودرو چگونه انجام می‌شود؟

شدت بازرسی برای همه خودروها یکسان نیست. مأمور گمرک می‌تواند صندوق عقب، اتاق خودرو، بار همراه مسافران و بخش‌های مختلف وسیله نقلیه را بررسی کند. در موارد لازم امکان استفاده از تجهیزات بازرسی یا سگ‌های موادیاب نیز وجود دارد.

هرگز بسته، چمدان، سیگار، دارو یا کالای متعلق به فرد ناشناس را از مرز عبور ندهید. مسئولیت هر چیزی که در خودرو کشف شود، در درجه اول متوجه راننده و سرنشینان خودرو خواهد بود.

مرحله چهارم: ثبت خروج راننده و سرنشینان

خروج راننده و تمام سرنشینان باید در سامانه کنترل گذرنامه ثبت شود. بسته به مسیر عملیاتی پایانه، ممکن است سرنشینان به سالن مسافری هدایت شوند و راننده از باجه نزدیک مسیر خودرو استفاده کند یا همه افراد طبق مسیر دیگری راهنمایی شوند.

پس از تحویل‌گرفتن گذرنامه‌ها، موارد زیر را بررسی کنید:

• همه گذرنامه‌ها به شما بازگردانده شده باشند.
• خروج تمام افراد در سیستم ثبت شده باشد.
• در صورت درج مهر، نوشته و تاریخ آن خوانا باشد.
• گذرنامه فرد دیگری به‌اشتباه میان مدارک شما قرار نگرفته باشد.

اگر درباره ثبت خروج تردید دارید، پیش از حرکت خودرو از مأمور همان باجه سؤال کنید. اصلاح مشکل در داخل پایانه بسیار ساده‌تر از پیگیری آن پس از عبور از گیت است.

مرحله پنجم: عبور از گیت نهایی ایران

پس از تکمیل کنترل گمرک و گذرنامه، برگه‌ها یا تأییدیه‌هایی را که در طول فرایند دریافت کرده‌اید به مأمور گیت نهایی ارائه دهید. تا زمانی که اجازه حرکت داده نشده است، وارد منطقه حائل میان دو مرز نشوید.

پروانه خروج موقت و مدارک بین‌المللی خودرو را در مرز تحویل دائمی ندهید؛ مگر آنکه مأمور مسئول پس از ثبت اطلاعات، مدرک مشخصی را مطابق روال گمرک دریافت کند. اسناد باقی‌مانده را برای کنترل کاپیکوی و ورود مجدد به ایران نگهداری کنید.

پس از خروج از ایران در مرز کاپیکوی چه می‌شود؟

بعد از عبور از گیت ایران، تشریفات ورود به ترکیه آغاز می‌شود. گمرک ترکیه می‌تواند مدارک زیر را مطالبه کند:

• گذرنامه راننده و سرنشینان
• مدرک مالکیت یا ثبت خودرو
• گواهینامه راننده
• بیمه شخص ثالث معتبر در ترکیه
• وکالت‌نامه معتبر، اگر راننده مالک خودرو نیست
• مدارک مرتبط با اقامت راننده و مالک در خارج از ترکیه، در صورت نیاز

براساس مقررات ترکیه، شخصی که خودرو را وارد می‌کند باید در یک سال پیش از ورود، شرایط اقامت خارج از ترکیه را داشته باشد که معمولاً با معیار حضور حداقل ۱۸۵ روز در خارج از این کشور سنجیده می‌شود. برای مسافران خارجی بدون اقامت ترکیه، مدت مجاز حضور خودرو نمی‌تواند از مدت مجاز اقامت صاحب آن بیشتر باشد.

وزارت تجارت ترکیه امکان ثبت پیش‌اظهاری خودرو را نیز فراهم کرده است. تکمیل آن پیش از سفر می‌تواند ثبت اطلاعات خودرو در گمرک ترکیه را سریع‌تر کند، اما جایگزین کنترل حضوری مدارک نیست.

چه عواملی باعث معطلی خودرو در مرز می‌شوند؟

• مغایرت نام مالک یا شماره پلاک در مدارک مختلف
• پایان اعتبار پروانه خروج موقت یا دفترچه مالکیت بین‌المللی
• حضور نداشتن مالک و نقص وکالت‌نامه
• نداشتن بیمه معتبر برای ورود به ترکیه
• حمل کالای مشکوک، تجاری یا متعلق به افراد ناشناس
• شلوغی فصلی، اختلال سامانه‌ها یا بازرسی دقیق‌تر خودرو
• موکول‌کردن صدور مدارک بین‌المللی به روز حرکت

برای مدت انجام تشریفات نمی‌توان زمان ثابتی اعلام کرد. در روزهای کم‌تردد ممکن است مراحل سریع انجام شوند، اما در تعطیلات، تابستان یا هنگام اجرای کنترل‌های بیشتر، زمان انتظار افزایش می‌یابد.

پرسش‌های متداول

آیا می‌توان کاپوتاژ را در خود مرز رازی دریافت کرد؟

پروانه خروج موقت را گمرک صادر می‌کند، اما نباید بدون استعلام قبلی روی صدور فوری آن در روز سفر حساب کنید. دریافت پروانه و اسناد بین‌المللی خودرو پیش از حرکت، احتمال معطلی یا بازگشت از مرز را کاهش می‌دهد.

اگر راننده مالک خودرو نباشد، امکان خروج وجود دارد؟

در صورت وجود وکالت‌نامه معتبر با اختیار صریح خروج خودرو و تردد بین‌المللی، اصل موضوع امکان‌پذیر است. بااین‌حال، گمرک ترکیه شرایط اقامت مالک و فردی را که خودرو را با وکالت وارد می‌کند نیز بررسی می‌کند.

آیا داشتن بیمه سبز الزامی است؟

آنچه گمرک ترکیه الزام می‌کند، وجود بیمه شخص ثالث معتبر در ترکیه است. بیمه کارت سبز یکی از روش‌های تأمین این پوشش است؛ بیمه‌نامه دیگری که قلمرو ترکیه را معتبر پوشش دهد نیز ممکن است پذیرفته شود. محدوده جغرافیایی بیمه را پیش از خرید بررسی کنید.

آیا همه سرنشینان باید از سالن مسافری عبور کنند؟

مسیر سرنشینان و راننده به چیدمان عملیاتی پایانه در همان روز بستگی دارد. همه افراد باید شخصاً برای کنترل هویت و ثبت خروج در دسترس باشند.

آیا می‌توان از مرز رازی خارج شد و از مرز دیگری برگشت؟

در مدت اعتبار پروانه خروج موقت، تردد از گذرگاه‌های مجاز امکان‌پذیر است؛ به شرط آنکه ورود خودرو به ایران و بسته‌شدن سابقه خروج آن به‌درستی در گمرک مرزی ثبت شود.

آیا بیجک خروج همان کاپوتاژ است؟

خیر. کاپوتاژ یا پروانه خروج موقت، مجوز اصلی گمرکی خودرو است. بیجک عنوانی است که ممکن است برای برگه داخلی کنترل یا گردش کار خروج در پایانه استفاده شود.