خانه گربههای وان یا Van Kedi Villası یکی از متفاوتترین جاذبههای شهر وان است. این مجموعه داخل پردیس زِوِه دانشگاه یوزونجو ییل، در منطقه توشبا قرار دارد و برای حفاظت، پژوهش و تکثیر کنترلشده گربه بومی وان فعالیت میکند. گربههای وان با موهای سفید ابریشمی و چشمهای آبی، کهربایی یا دورنگ شناخته میشوند؛ اما برخلاف تصور رایج، همه آنها دو چشم با رنگ متفاوت ندارند.
اطلاعات این راهنما در ۸ مرداد ۱۴۰۵، برابر با ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ بررسی شده است.
خانه گربههای وان کجاست؟
خانه گربههای وان که در منابع ترکی با نامهای Van Kedi Evi و Van Kedi Villası نیز معرفی میشود، بخشی از مرکز تحقیقات و کاربردی گربه وان در دانشگاه یوزونجو ییل است.
این مجموعه در پردیس زِوِه دانشگاه، در مسیر وان به ارجیش و در محدوده توشبا قرار دارد. فاصله آن تا مرکز شهر وان، بر اساس اطلاعات پرتال رسمی فرهنگ ترکیه، حدود ۱۳ کیلومتر است.
| نام مجموعه | مرکز تحقیقات و کاربردی گربه وان – Van Kedi Villası |
|---|---|
| نشانی | Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi، Zeve Kampüsü، Tuşba، Van |
| روزهای بازدید | طبق اعلام دانشگاه، هفت روز هفته و در تعطیلات رسمی |
| ساعت اعلامشده | از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۸:۳۰ |
| تلفن دانشگاه | 444 50 65 |
| ایمیل مرکز | vankedisi@yyu.edu.tr |
نکته مهم درباره ساعت بازدید: در آخرین اطلاعیه رسمی دانشگاه، ساعت بازدید ۹:۰۰ تا ۱۸:۳۰ اعلام شده است؛ اما در صفحه پرسشهای متداول همان مرکز، بازههای ۹:۰۰ تا ۱۲:۰۰ و ۱۳:۰۰ تا ۱۸:۳۰ درج شدهاند. به دلیل این تفاوت، اگر حوالی ظهر مراجعه میکنید، بهتر است پیش از حرکت با مرکز تماس بگیرید.
مبلغ ورودی در صفحه رسمی مرکز درج نشده و گزارشهای غیررسمی سال ۲۰۲۶ نیز ارقام یکسانی ارائه نمیکنند؛ بنابراین نمیتوان قیمت قطعی اعلام کرد.
توجه: هزینه ورود و شرایط بازدید ممکن است تغییر کند. مبلغ بلیت، امکان تماس مستقیم با گربهها و مقررات روز مجموعه را پیش از مراجعه از مرکز استعلام کنید.
چگونه به خانه گربههای وان برویم؟
اگر خودرو شخصی دارید، باید در مسیر دانشگاه یوزونجو ییل و پردیس زِوِه حرکت کنید. برای مسیریابی میتوانید نام Van Kedi Villası یا Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi را در نرمافزار نقشه جستوجو کنید.
پرتال رسمی فرهنگ ترکیه اعلام کرده است که از مرکز شهر وان با مینیبوسهای دانشگاه و برخی اتوبوسهای عمومی نیز میتوان به پردیس دانشگاه رفت. چون مسیر و ایستگاه وسایل حملونقل شهری ممکن است تغییر کند، نام دانشگاه یا «وان کدی ویلاسی» را به راننده نشان دهید.
تاریخچه مرکز نگهداری گربههای وان
در متن قدیمی این مقاله، سال ۱۹۹۹ بهعنوان زمان تأسیس مرکز ذکر شده بود؛ اما اطلاعات رسمی استانداری وان نشان میدهد که مرکز تحقیقات گربه وان در سال ۱۹۹۲ با هدف حفظ ویژگیهای ژنتیکی، ظاهری و فیزیولوژیکی این نژاد ایجاد شده است.
گربه وان نیز در ۲۲ آوریل ۲۰۰۶ بهعنوان یکی از ارزشهای متعلق به وان به ثبت رسمی رسیده است. در این مرکز، گربهها شناسایی و ثبت میشوند و برنامههای تولیدمثل، نگهداری و واگذاری کنترلشده آنها زیر نظر دانشگاه انجام میگیرد.
این مجموعه فقط یک محل نمایش حیوانات نیست؛ کارکرد اصلی آن حفاظت از جمعیت اصیل گربه وان و جلوگیری از آمیختگی بدون برنامه این نژاد است. «ویلای گربهها» بخش بازدیدپذیر این مرکز پژوهشی محسوب میشود.
گربه وان چه ویژگیهایی دارد؟
گربه وان یا Van Kedisi نژادی بومی در پیرامون دریاچه وان است و یکی از نمادهای شناختهشده این شهر به شمار میرود. ویژگیهای مشهور این گربه عبارتاند از:
- پوشش سفید، نرم و ابریشمی
- چشمهای آبی، کهربایی یا دو چشم با رنگ متفاوت
- بدنی نسبتاً قوی و چابک
- هوش، کنجکاوی و وابستگی به انسان
- علاقه بیشتر بعضی از آنها به آب و شنا در مقایسه با بسیاری از گربهها
- پوشش مویی متراکمتر در فصل سرد
البته ویژگیهای رفتاری در همه گربهها یکسان نیست. علاقه به آب یا صمیمیت با انسان را نباید درباره تکتک گربههای این نژاد قطعی دانست.
آیا همه گربههای وان چشمهای دورنگ دارند؟
خیر. دانشگاه یوزونجو ییل گربههای وان را از نظر رنگ چشم در سه گروه معرفی میکند:
- هر دو چشم آبی
- هر دو چشم کهربایی یا زرد
- یک چشم آبی و یک چشم کهربایی
بنابراین دو رنگ بودن چشمها یکی از مشهورترین ویژگیهای گربه وان است، اما شرطی نیست که در همه آنها دیده شود.
هتروکرومیا چیست و آیا بیماری محسوب میشود؟
تفاوت رنگ عنبیه دو چشم را هتروکرومیا مینامند. این ویژگی میتواند مادرزادی باشد و در چنین حالتی لزوماً بیماری محسوب نمیشود. تفاوت رنگ به مقدار و نحوه توزیع رنگدانه ملانین در عنبیه ارتباط دارد.
هتروکرومیا را نباید با تفاوت اندازه مردمکها اشتباه گرفت. همچنین اگر رنگ چشم یک گربه بالغ بهتازگی تغییر کند، موضوع متفاوتی است و باید توسط دامپزشک بررسی شود.
در گربههای کاملاً سفید، وجود یک یا دو چشم آبی میتواند با افزایش احتمال ناشنوایی مادرزادی همراه باشد؛ اما این موضوع به معنای ناشنوا بودن همه گربههای سفید، چشمآبی یا چشمدورنگ نیست.
تفاوت گربه وان با Turkish Van چیست؟
اصطلاحها در منابع محلی ترکیه و انجمنهای بینالمللی پرورش گربه کاملاً یکسان به کار نمیروند. در وان، اصطلاح Van Kedisi بیشتر برای گربه سفید بومی منطقه استفاده میشود.
در مقابل، نژادی که بعضی انجمنهای بینالمللی با نام Turkish Van ثبت کردهاند، معمولاً بدنی سفید با لکههای رنگی در ناحیه سر و دمی رنگی دارد. به همین دلیل هر گربهای که الگوی رنگی موسوم به «Van Pattern» دارد، الزاماً همان گربه سفید بومی تحت حفاظت دانشگاه وان نیست.
همچنین سفید بودن و داشتن چشمهای دورنگ، بهتنهایی برای اثبات اصالت یک گربه وان کافی نیست. ثبت شجره و بررسی مرکز تخصصی برای تشخیص نژاد اصیل اهمیت دارد.
آیا گربه وان فقط در آبوهوای وان زنده میماند؟
این تصور که گربه وان در خارج از وان توان زندگی ندارد، درست نیست. این گربه نیز در صورت برخورداری از تغذیه، مراقبت دامپزشکی و محیط مناسب میتواند در مناطق دیگر زندگی کند.
بااینحال، زندگی کردن یک گربه در خارج از وان با حفاظت از نژاد اصیل آن تفاوت دارد. هدف دانشگاه، کنترل تولیدمثل، ثبت تبار و جلوگیری از ازبینرفتن ویژگیهای نژادی گربه وان است.
خاطرهای از یک گربه وان در ایران
سالها پیش، زمانی که رفتن به وان به آسانی امروز نبود و مرز رازی هنوز راهاندازی نشده بود، برای انجام کاری از مسیر مرز بازرگان به این شهر رفتم.
در خانه یکی از شرکای تجاریمان، گربه سفید بسیار زیبایی دیدیم که دو چشم با رنگهای متفاوت داشت. صاحبخانه وقتی متوجه علاقه ما شد، یکی از بچهگربههایش را که دیگر از آبوگل درآمده بود به ما هدیه داد و ما او را با خود به ایران آوردیم.
این بزرگوار بعد از رسیدن به سن بلوغ، علاقه فراوانی به معاشرت با دیگر گربههای محله پیدا کرد! مدتی بعد، بخش قابلتوجهی از گربههای اطراف که ما نیز از آنها حمایت و تغذیهشان میکردیم، از نوادگان او بودند.
چندتایی از آنها نیز چشمهایی با دو رنگ متفاوت داشتند؛ ویژگیای که ما آن را یادگار پدربزرگشان میدانستیم.
اما قسمت تلخ ماجرا این بود که برای آن گربههای محله کسی غذا نمیگذاشت و برای حفاظت از آنها هم در هیچ دانشگاهی مرکزی تأسیس نشده بود.
یادآوری: این روایت متعلق به سالها قبل است. امروزه انتقال حیوان زنده از مرز باید مطابق مقررات دامپزشکی، بهداشتی و گمرکی روز انجام شود و این خاطره نباید راهنمای جابهجایی حیوان تلقی شود.
آیا میتوان از مرکز، گربه وان به سرپرستی گرفت؟
دانشگاه اعلام کرده است که در دورههایی، گربههای مازاد مرکز با شرایط کنترلشده و در مقابل هزینه مصوب واگذار میشوند. واگذاری همیشگی نیست و شرایط آن ممکن است بر اساس سن گربه، محل زندگی متقاضی و برنامه مرکز تغییر کند.
اگر قصد سرپرستی دارید، پیش از سفر اطلاعیههای وبسایت رسمی مرکز گربه وان را بررسی کنید و از طریق ایمیل یا تلفن دانشگاه درباره موجود بودن گربه قابل واگذاری سؤال کنید.
نکات بازدید مسئولانه
- برای لمس، بغل کردن یا غذا دادن به گربهها از دستور کارکنان مجموعه پیروی کنید.
- از فلاش مستقیم دوربین در فاصله نزدیک استفاده نکنید.
- کودکان را هنگام ارتباط با گربهها تنها نگذارید.
- گربهای را برخلاف میلش دنبال یا بلند نکنید.
- برای اطمینان از ساعت، هزینه و مقررات روز، پیش از مراجعه با مرکز تماس بگیرید.
پرسشهای متداول
نام ترکی خانه گربههای وان چیست؟
این مجموعه با نامهای Van Kedi Evi، Van Kedi Villası و Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi شناخته میشود.
آیا خانه گربههای وان داخل شهر قرار دارد؟
این مرکز داخل پردیس زِوِه دانشگاه یوزونجو ییل در منطقه توشبا و حدود ۱۳ کیلومتری مرکز شهر وان قرار دارد.
آیا همه گربههای وان یک چشم آبی و یک چشم زرد دارند؟
خیر؛ بعضی از آنها دو چشم آبی، بعضی دو چشم کهربایی و گروهی یک چشم آبی و یک چشم کهربایی دارند.
آیا بازدید از خانه گربههای وان رایگان است؟
مبلغ ورودی در صفحه رسمی دانشگاه درج نشده و گزارشهای غیررسمی نیز متناقضاند. هزینه روز باید مستقیماً از مرکز استعلام شود.
برای شناختن سایر جاذبههای وان چه مطلبی را بخوانیم؟
راهنمای جاذبههای توریستی شهر وان ترکیه نقطه شروع مناسبی برای برنامهریزی سفر است.