یادداشت بهروزرسانی ترکتراول: این روایت در شهریور ۱۳۹۸ نوشته شده و شرایط مرز رازی در آن زمان را توصیف میکند. ساختمان جدید پایانه مسافری رازی در اول تیر ۱۴۰۲ افتتاح شد و فضای ورود و خروج مسافران نسبت به زمان این خاطره تغییر کرده است. پایانه کاپیکوی در سمت ترکیه نیز در سال ۲۰۱۹ نوسازی شد؛ بنابراین این نوشته را نباید گزارش لحظهای از وضعیت امروز مرز دانست.
راز کندی صف مرز رازی در این روایت، سرعت ثبت گذرنامه یا عملکرد مأموران نبود؛ بلکه افرادی بودند که با گفتن پیدرپی «ببخشید» از میان جمعیت عبور میکردند و بدون رعایت نوبت به ابتدای صف میرسیدند. آنچه میخوانید، تجربه و مشاهدات یکی از همراهان قدیمی ترکتراول در مرداد ۱۳۹۸ است؛ روایتی که با وجود تغییرات پایانه، پیام فرهنگی آن همچنان ارزشمند است.
این متن بر اساس تجربه شخصی نویسنده در یک روز مشخص نوشته شده است. زمان انتظار در مرز میتواند تحت تأثیر تعداد مسافران، کنترلهای مرزی، مسائل فنی و شرایط دو طرف مرز تغییر کند.
ماجرای من و صف مرز رازی
سلام خدمت همراهان سایت و کانال سفر زمینی به ترکیه. اسم من مسعود است. از همراهان قدیمی سایت و کانال شما بودهام و نخستین سفرم به شهر وان نیز سالها قبل با کمک راهنماهای ترکتراول انجام شد. بعد از آن، سفر به وان تقریباً به یکی از برنامههای همیشگی من تبدیل شد.
تا آن زمان بیشتر از مطالب سایت استفاده میکردم، سؤال میپرسیدم و پاسخ میگرفتم. این بار تصمیم گرفتم تجربهای از سفر را که شاید کمتر به آن پرداخته شده بود، با خوانندگان سایت به اشتراک بگذارم.
در سفرهای اولیهام به وان، یکی از مسائلی که آزارم میداد، صفهای شلوغ و نامنظم مرز رازی بود. گاهی افرادی از کنار صف وارد میشدند و در نتیجه بهجای اینکه طول صف کمتر شود، عرض آن بیشتر میشد.
یکی دو بار اعتراض کردم، اما فایده چندانی نداشت. بعدها فضای بیرونی نردهکشی شد و تصور کردیم رعایت نوبت آسانتر میشود؛ اما باز هم افرادی پیدا میشدند که تلاش میکردند از کنار یا میان جمعیت خودشان را جلو بیندازند.
صف مرز رازی چرا جلو نمیرفت؟
من در رشته ریاضی کاربردی تحصیل کردهام و تصمیم گرفتم این بار کمی دقیقتر به موضوع نگاه کنم. برایم سؤال شده بود که چرا با وجود ثبت نسبتاً روان گذرنامهها، مدت ایستادن مسافران در صف طولانی میشود.
در مرداد ۱۳۹۸ دوباره از مرز رازی عازم وان بودم. تصمیم گرفتم مدتی صف را زیر نظر بگیرم و ببینم چه اتفاقی میافتد.
دلایلی مانند قطعی سیستم، آماده نبودن بخش مقابل، خرابی دستگاه ایکسری یا قطع برق را کنار گذاشتم؛ زیرا این موارد موقتی هستند و در هر سفر یا هر ساعت تکرار نمیشوند.
آن روز صبح زود به مرز رسیدم. یکی از روزهای شلوغ سفر بود و صف مسافران تا بیرون ساختمان ادامه داشت. کار ثبت خروج آغاز شد و دو مأمور مرزبانی با سرعت گذرنامهها را بررسی و ثبت میکردند.
برای سنجش حرکت صف، یکی از مسافرانی را که نزدیک ورودی سالن ایستاده بود در نظر گرفتم. حدود نیم ساعت بعد، او فقط کمی از جای خود جلوتر رفته بود. برایم عجیب بود؛ افرادی از گیت عبور میکردند، اما صف تقریباً در همان وضعیت باقی مانده بود.
حلقه مفقوده؛ عبور با کلمه «ببخشید»
کمی بعد متوجه شدم بعضی افراد به محض ورود به سالن، از انتهای صف با صدای بلند «ببخشید، ببخشید» میگویند و از میان مسافران جلو میروند.
آنها چنان با اعتمادبهنفس حرکت میکردند که دیگران تصور میکردند کارمند پایانه هستند، همراهشان در ابتدای صف منتظر است یا برای انجام کاری ضروری باید عبور کنند. بیشتر مسافران نیز بدون پرسیدن دلیل، راه را باز میکردند.
طبق شمارش شخصی من، در مدت حدود نیم ساعت نزدیک به ۳۰ نفر با همین روش از میان صف عبور کردند. این مشاهده مربوط به همان روز و همان بازه زمانی است و نمیتوان آن را به تمام روزها یا همه مسافران تعمیم داد؛ اما دستکم یکی از دلایل کندی غیرعادی صف در آن ساعت را نشان میداد.
آزمایشی ساده برای بررسی ماجرا
به انتهای صف برگشتم و تصمیم گرفتم هر وقت کسی قصد عبور داشت، محترمانه دلیلش را بپرسم.
نفر اول؛ «پاسپورتم دست دوستم است»
نفر اول با گفتن «آقا ببخشید» قصد داشت جلو برود. پرسیدم کجا میروید؟ گفت گذرنامهاش دست دوستش در ابتدای صف است و میخواهد آن را بگیرد و عوارض خروج پرداخت کند.
از مسافران جلوتر پرسیدم دوست این آقا چه کسی است. پاسخی نیامد. همان لحظه یکی از افراد کنار من متوجه شد که گذرنامه در دست خود اوست. آن مرد دیگر جلو نرفت و پشت سر من در صف ایستاد.
نفر دوم؛ «کارمند گمرکم»
شخص دیگری گفت مسافر نیست و در گمرک کار میکند. یکی از کارکنان حاضر در محوطه را صدا زدم و موضوع را پرسیدم. او توضیح داد کارکنان برای ورود به محل کار خود مسیر مشخصی دارند و لازم نیست از میان صف مسافران عبور کنند. وقتی برگشتم، فرد موردنظر دیگر آنجا نبود.
نفر سوم؛ «دوستانم برایم نوبت گرفتهاند»
نفر بعدی گفت دوستانش از قبل در صف برای او نوبت گرفتهاند و خودش برای پرداخت عوارض خروج رفته است. پرسیدم همراهان ایشان چه کسانی هستند، اما کسی پاسخ نداد. او نیز همانجا در صف ایستاد.
مسافران اطراف که متوجه ماجرا شده بودند، از آن پس با احترام از افرادی که قصد جلو رفتن داشتند دلیل میپرسیدند. در مدت حدود بیست دقیقه، ماجرای مشابهی برای چند نفر دیگر نیز تکرار شد.
وقتی صف واقعاً شروع به حرکت کرد
جالب این بود که در همان مدت، صف بهطور محسوسی جلو رفت. ناگهان متوجه شدم مأمور مرزبانی مرا صدا میزند. گذرنامهام را تحویل دادم، مهر خروج ثبت شد و به سمت ترکیه حرکت کردم.
افرادی که قصد داشتند بدون رعایت نوبت جلو بروند نیز در صف ماندند و در نهایت مانند دیگر مسافران از مرز عبور کردند.
نکته قابلتأمل این بود که وقتی به فردی اعتراض میشد، معمولاً در همان نقطهای که به آن رسیده بود میایستاد و به انتهای صف بازنمیگشت. به همین دلیل، هرچه اعتراض دیرتر انجام میشد، بخش بیشتری از صف را پشت سر گذاشته بود.
در آن سفر، نمونههایی از همین رفتار را در بخش ترکیه نیز مشاهده کردم. همانجا تصمیم گرفتم تجربهام را برای ترکتراول بنویسم تا دیگر مسافران نیز نسبت به حق خود و دیگران بیتفاوت نباشند.
این روایت امروز چه کاربردی دارد؟
پایانه مرزی رازی امروز با زمان این خاطره تفاوت زیادی دارد و مسیرهای ورود و خروج مسافران سامانیافتهتر شدهاند. بااینحال، رعایت نوبت همچنان بخشی از فرهنگ سفر است و رفتار مسافران میتواند بر نظم و سرعت صف اثر بگذارد.
- اگر کسی قصد عبور از میان صف را دارد، میتوان محترمانه دلیل او را پرسید.
- در صورت ادعای مأمور یا کارمند بودن، بهتر است موضوع به کارکنان پایانه سپرده شود.
- ممکن است سالمندان، افراد دارای معلولیت، بیماران یا مسافرانی که با هدایت مأموران حرکت میکنند شرایط متفاوتی داشته باشند.
- اعتراض نباید به توهین، درگیری یا ایجاد مانع برای مأموران مرزی منجر شود.
- اگر همه مسافران نوبت را رعایت کنند، صف منظمتر و قابلپیشبینیتر حرکت میکند.
برای آشنایی بیشتر با این مسیر، مطلب مزایا و معایب سفر به وان از مرز رازی را نیز مطالعه کنید.
پیام این تجربه ساده است: وقتی در صف ایستادهایم، رعایت نوبت فقط دفاع از حق خودمان نیست؛ بلکه احترام به وقت تمام افرادی است که پیش و پس از ما منتظر ماندهاند.
مسعود گروسی ـ شهریور ۱۳۹۸
از آقای ضربی و آقای رسولی بابت راهنماییهای بیدریغشان سپاسگزارم. به امید روزی که رعایت نوبت و احترام به حقوق دیگران، به رفتاری همیشگی در سفر و زندگی روزمره تبدیل شود.
توضیح مدیر: تصاویر این نوشته آرشیوی هستند. شما نیز میتوانید عکسها، تجربهها و خاطرات سفر خود را برای ترکتراول ارسال کنید و در گسترش فرهنگ «سفر ارزان و ارزنده برای همه» سهیم باشید.
عضویت در کانال تلگرام سفر زمینی به ترکیه
سلام.
از دوستمون که با دقت و حوصله به این مشکل پی بردن و اعلام کردن و حقشون را گرفتن واقعا سپاسگذارم.
متاسفانه این مشکلی هست که در هر نوع صفی که در هرجایی باشد وجود دارد و عده ای بدون رعایت نوبت و با اسنفاده تز نجابت دیگران خارج از صف وارد میشوند و برایشان تبدیل به عادت شده هست.
رعایت نوبت از بدیهی ترین رفتارهای اجتماعی هست و ما حتا در این زمینه هم مشکل داریم. یکی از دلایل تصلی ترافیک هم عموما همین رعایت نکردن حق تقدم ها هست.
مشکل صف نامنظم پایانه های مرزی و امثالهم در داخل که متاسفانه عدم رعایت حق الناس برای خیلیها یک جور زرنگی به حساب میاد با یک دستگاه ساده نوبت دهی قابل حله . که میشه هر کسی با وارد کردن کد ملی یا شماره پاسپورتش یک نوبت بگیره
علاوه بر موارد یاد شده توسط آفا مسعود؛ یک سری افراد مقیم هستند که جلوی درب کارشون گرفتن خودروی تاکسی و فروختن سیگار به مسافرین است که با پررویی هر چه تمام تر زودتر از همه جلوی صف جاباز می کنند برای عبور افراد، برخی از افراد هم با نشان دادن بلیط پرواز هواپیمای وان به استانبول، به مسافرین، خیلی راحت از همه می زنند جلو!! نکته ی جالب تر اینکه کسانی که با ون های ترک از تبریز، یا ارومیه و یا خوی به وان می روند تا آخرین فردی که از مرز رد میشه، ون آنها منتظرشان خواهد بود بنابراین نیازی به عجله نخواهد بود مگر اینکه: با خودروهای ون که آنطرف مرز هستند بروید و منتظر افراد دیگر نباشید بنابراین فقط در اینمورد است که هر چه سریعت تر رد بشوید زودتر به وان می رسید در مابقی شرایط چنان فرق نمی کنه
مطلب جالبی بود و تشکر از این دوست عزیز که به اشتراک گذاشتن. پیشنهاد دستگاه نوبت دهی هم عالیه. انشاالله به گوش مسئولین هم برسه.
من یک بار که رفتم با همچین موردی بر نخوردم خدا رو شکر همچین چیزی برای من پیش نیامد ولی من به قطع یقین اجازه همچین کاری رو بهش نمیدم که از ته صف با ببخشید کنان بیاد داخل صف حتی ار حرفش راست باشه و پاسپورتش دست دوستش هم باشد
واقعا”باید متاسف شد به حال افرادی که حقوق دیگران (اعم از زن وبچه و پیر و …) براشون مهم نیست
البته که بی نظمی در صف هست و خواهد بود ولی مورد دیگری هم هست که گفته نشده و اون اینه که واسطه های هستند که با کارمندان و مرزبانان صمیمیت بسیار دارند و براحتی پاسپورتشون مهر میخوره که بسیار مشاهده شده
اردیبهشت ماه وقتی از مرز خلوت رازی شاید کمتر از یک دقیقه عبور کردم برای چند وقت دیگر ایستادن زیر گرمای شهریور چند سال قبل را فراموش کرده بودم. ولی با دیدن همان سالن جدید و سبک و سیاق های جدید بعضی اشخاص به ظاهر متمدن برای صف رد کردن و دیدن عکسهای شما, دوباره یاد آن اوقات افتادم. به راستی تا کی این وضعیت می خواهد ادامه پیدا کند؟ کاش این مطالب را دوستان عزیز گمرک و مرز رازی هم میخواندند و کمی به فکر مسافرانی بودند که برای کار یا تفریح به سمت ترکیه می روند.
تنها چیزی که در این مرز مشهود هست عدم وجود یک مدیر هست حتی نانوایی محله ما هم مدیریت بهتری در مورد رعایت صف دارد در ضمن سرویس بهداشتی ها بسته بودند و یقینا اگر هم باز بودند وضعیت بهداشتی بسیار بدی داشتند تیغ زنان و فرصت طلبان هم برای رد کردن بدون نوبت و گاری صد هزار تومنی و پارکینگ روزی پنجاه تومن در کمین شما هستند از گردانندگان این سایت بابت تمامی زحمات تشکر می کنم