خاطرات سفر زمینی به ارمنستان از مرز نوردوز؛ با سلام خدمت جناب ضربی عزیز و همکاران محترمشان و همچنین کاربران سایت و کانال سفر زمینی به ترکیه. مدتهاست عضو کانال هستم و از همین طریق برای اولین بار به وان سفر کردم. سفرنامه آن سفر نیز قبلاً در سایت و کانال منتشر شده است.
با توجه به نظرات و پیشنهادهای کاربران کانال درباره سفر زمینی به ایروان و ارمنستان، در تاریخ ۵ شهریور ۱۳۹۵ سفرمان را آغاز کردیم. سعی میکنم مسیر را گامبهگام تعریف کنم تا دوستانی که قصد چنین سفری دارند، با حالوهوای این مسیر و تجربه ما بیشتر آشنا شوند.
۱. سفر از تهران تا مرز نوردوز
ساعت ۹ صبح از تهران به سمت تبریز حرکت کردیم و پس از تقریباً ۶ تا ۷ ساعت رانندگی به شهر تبریز رسیدیم.
بعد از استراحتی کوتاه، از طریق صوفیان و مرند به سمت جلفا حرکت کردیم. مسیر اتوبانی نبود، ولی آسفالت مناسبی داشت و پس از تقریباً ۳ ساعت به شهر جلفا رسیدیم.
در جلفا مرز ایران و نخجوان قرار دارد، اما برای رفتن به ارمنستان باید مسیر را در امتداد رودخانه ارس ادامه دهید تا به مرز زمینی ایران و ارمنستان در نوردوز برسید. طبق تجربه آن سفر، این مسیر حدود ۳۰ تا ۴۰ کیلومتر بود.
جاده جلفا به نوردوز در عین زیبایی، جادهای باریک و پرپیچوخم بود و باید با احتیاط رانندگی میکردیم.
بنزین، ارز، سیمکارت و پارکینگ در نوردوز
در آن سفر به ما توصیه شده بود قبل از رسیدن به نوردوز بنزین بزنیم. البته چون قصد نداشتیم با ماشین شخصی وارد ارمنستان شویم، میزان بنزین برای ما اهمیت زیادی نداشت.
پس از رسیدن به نوردوز، سه گروه بیشتر به چشم میآمدند:
- دلالان ارز
- فروشندگان سیمکارت ارمنستان
- افرادی که پارکینگ معرفی میکردند
در آن زمان، هر ۱۰۰۰ درام حدود ۷۷۰۰ تومان محاسبه میشد. تجربه ما این بود که نرخ پیشنهادی دلالان ارز چندان مناسب نبود و ترجیح دادیم تبدیل اصلی پول را در محل مطمئنتری انجام دهیم.
در خود ایروان نیز برای تبدیل پول لزوماً نیازی به پیدا کردن صرافی مستقل نبود و در بسیاری از مراکز خرید و فروشگاههای بزرگ امکان تبدیل ارز وجود داشت.
قیمت سیمکارت ارمنستان در مرز در سفر ما حدود ۹ تا ۱۰ هزار تومان و نهایتاً ۱۲ هزار تومان بود و اینترنت 4G هم داشت. از فروشنده خواستیم همانجا سیمکارت را برایمان راهاندازی کند.
برای پارک خودرو از پارکینگ روباز نوردوز استفاده کردیم که در آن زمان ساعتی ۵۰۰ تومان بود و برای یک روز ۱۲ هزار تومان پرداخت کردیم.
پارکینگ مسقف هم با قیمت مشابه پیشنهاد میشد، اما ترجیح دادم ماشین را در پارکینگ رسمی محوطه مرزی بگذارم.
۲. عبور از مرز نوردوز و ورود به ارمنستان
در سال ۱۳۹۵ برای خروج از کشور ۲۵ هزار تومان عوارض خروج پرداخت کردیم. آن زمان امکان پرداخت در شعبه بانک ملی مستقر در مرز وجود داشت.
پس از پرداخت عوارض و انجام تشریفات خروج، از مرز ایران خارج شدیم و با عبور از پل روی رودخانه ارس به ایستگاه مرزی ارمنستان رسیدیم.
بعد از لغو ویزا میان ایران و ارمنستان، تشریفات ورود برای ما بسیار سادهتر شده بود و تقریباً بدون دردسر خاصی از مرز عبور کردیم.
این وضعیت بدون ویزا همچنان برقرار است. طبق فهرست رسمی وزارت امور خارجه ارمنستان، ایران در میان کشورهایی قرار دارد که دارندگان همه انواع گذرنامه آنها مشمول رژیم بدون ویزا هستند.
دارو در سفر به ارمنستان
در زمان سفر هشدارهای زیادی درباره ورود مواد مخدر و حتی بعضی داروها میشنیدیم. اگر داروی خاص، مسکن قوی یا داروی دارای ترکیبات کنترلشده همراه دارید، به توصیههای شفاهی اکتفا نکنید و مقررات روز گمرک ارمنستان را قبل از سفر بررسی کنید.
درباره سیگار هم تجربه شخصی ما در آن سفر این بود که قیمت بعضی برندها در ارمنستان حتی از ایران پایینتر بود و قیمت مصرفکننده روی پاکت درج میشد.
۳. از مرز نوردوز تا ایروان با تاکسی
پس از عبور از مرز، رانندگان تاکسی ارمنی به استقبال مسافران میآمدند.
پیشنهاد من این است که عجله نکنید. ما کمی جلوتر رفتیم و تعداد بیشتری خودرو دیدیم و در نتیجه قدرت انتخاب و چانهزنی بیشتری داشتیم.
در سال ۱۳۹۵ کرایه خودرو دربست از مرز تا ایروان حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار درام یا حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ دلار پیشنهاد میشد.
بعد از کمی چانهزنی، یک خودروی میتسوبیشی را با قیمت ۱۰۵ دلار دربست کردیم.
مسیر نوردوز تا ایروان برای ما حدود ۵ تا ۶ ساعت طول کشید؛ جادهای بسیار زیبا، کوهستانی و پرپیچوخم.
رستورانهای بین راه نسبتاً گران بودند، اما قیمت نوشابه، ساندویچ و بستنی در تجربه ما تفاوت عجیبی با ایران نداشت.
ماشین را دربست گرفته بودیم و بنابراین هرجا دوست داشتیم میتوانستیم توقف کنیم و از طبیعت مسیر لذت ببریم.
توقف کوتاه در کاپان
در مسیر به شهر زیبای کاپان رسیدیم. پیشنهاد میکنم اگر این مسیر را طی کردید، برای استراحت کوتاه و خوردن یک قهوه یا نوشیدنی توقف کنید.
در تجربه ما مشکل بزرگی بابت زبان وجود نداشت. تعدادی از جوانان انگلیسی صحبت میکردند و بعضی افراد مسنتر نیز میتوانستند تا حدی با مسافران ایرانی ارتباط برقرار کنند.
۴. رسیدن به ایروان
پس از حدود ۶ ساعت رانندگی در جادههای پرپیچوخم به ایروان رسیدیم و همانجا با خودم گفتم خوب شد این بخش مسیر را با ماشین شخصی نیامدم!
ایروان برای من شهری زیبا با دو چهره متفاوت بود؛ بخشی با ساختمانها و معماری دوره شوروی و بخشهای جدیدتر با فروشگاهها، پاساژها و هتلهای مدرن.
هتل هرازدان ایروان
با توجه به شلوغ بودن فصل سفر، از تهران هتل چهارستاره هرازدان را برای خودم، همسرم و فرزند ۶ سالهام به مدت سه شب رزرو کرده بودم.
قیمت هتل در آن زمان شبی ۱۰۰ دلار بود و به همین دلیل هنگام رسیدن دغدغه پیدا کردن محل اقامت نداشتیم.
در همان سفر به ما گفته شد کرایه برگشت از ایروان به مرز میتواند تا حدود ۱۵ دلار کمتر از مسیر رفت باشد. قیمت بنزین در ایروان نیز آن زمان حدود یک دلار برای هر لیتر بود.
۵. میدان جمهوری و هزارپله ایروان
پیشنهاد میکنم همان عصر اول، بعد از کمی استراحت، سری به میدان جمهوری ایروان و مجموعه معروف کاسکاد یا همان «هزارپله ایروان» بزنید.
اگر هتل برایمان ماشین میفرستاد، برای یک مسیر کوتاه حدود ۳۰۰۰ درام میگرفت؛ در حالی که با کمی پیادهروی میتوانستیم تاکسی خیابانی پیدا کنیم که در آن زمان با حدود ۱۰۰۰ درام ما را به مقصدهای داخل شهر میرساند.
۶. کلیسای اچمیادزین
از اینجا به بعد برنامه سفر کاملاً سلیقهای است. بعضیها بیشتر به جاذبههای تاریخی علاقه دارند و بعضیها تفریحات شبانه را ترجیح میدهند. من فقط جاهایی را میگویم که خودمان رفتیم.
یکی از آنها کلیسای اچمیادزین بود. ما برای دیدن فضای مذهبی و مراسم کلیسا به آنجا رفتیم و تجربه متفاوتی برایمان بود.
کرایه تاکسی دربست برای یک روز کامل در سفر سال ۱۳۹۵ حدود ۲۰ هزار درام بود.
۷. دریاچه سوان، دره گلها و تلهکابین
یکی دیگر از برنامههای ما سفر به دریاچه سوان، دره گلها و تلهکابین بود.
برای ماشین دربست و تمام مسیرهای آن روز حدود ۴۰ هزار درام پرداخت کردیم.
دریاچه سوان طبیعت بسیار زیبایی داشت، هرچند قیمت غذا در منطقه گردشگری سوان از داخل ایروان گرانتر بود.
ماهی ایشخان سوان در آن زمان حدود ۵ تا ۶ هزار درام و خرچنگ حدود ۶ تا ۷ هزار درام قیمت داشت.
قیمت تلهکابین نیز نفری ۲۰۰۰ درام بود و برای حدود ۲۰ دقیقه گشت با کشتی روی دریاچه نفری ۱۰۰۰ درام پرداخت میشد. در آن سفر برای بچهها بلیت کشتی دریافت نکردند.
۸. پایان سفر زمینی به ارمنستان
در نهایت با کولهباری از تجربه سفر زمینی به ارمنستان و البته چمدانی نسبتاً سبک به ایران برگشتیم.
قیمت لباس و بعضی وسایل برای ما بالا بود و از آنجا که خرید پوشاک و کفش خودمان را عید همان سال در وان انجام داده بودیم، در ایروان خرید زیادی نکردیم.
اما تجربه عبور از جاده کنار ارس، مرز نوردوز، مسیر کوهستانی ارمنستان، توقف در کاپان و دیدن ایروان و دریاچه سوان برایمان خاطرهای ماندگار شد.
یادآوری: همه قیمتهای این سفرنامه مربوط به شهریور ۱۳۹۵ هستند. آنها را حذف نکردیم تا هزینه واقعی همان سفر و ارزش تاریخی سفرنامه حفظ شود؛ اما برای برنامهریزی سفر امروز حتماً نرخ روز را بررسی کنید.
وضعیت مرز زمینی ارمنستان و ترکیه
در نسخه قدیمی این سفرنامه اشاره شده بود که مرز زمینی ارمنستان و ترکیه فعال نیست. طبق آخرین اطلاعات رسمی قابل استناد در زمان بازبینی این مطلب در سال ۲۰۲۶، بازگشایی مرز همچنان بخشی از مذاکرات عادیسازی دو کشور است و نباید بدون بررسی روز سفر برای عبور زمینی مستقیم از ارمنستان به ترکیه برنامهریزی کرد.
این سفرنامه تجربه آقای محمدمهدی شادبهر از سفر شهریور ۱۳۹۵ است و با حفظ روایت، قیمتها و تجربه شخصی نویسنده، از نظر ساختار و اطلاعات ضروری در ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ بازبینی شده است.
با تشکر زیاد از سفرنامه جالب و مفیدتون میخوام بدونم از مرز نوردوز به ایروان اتوبوس یا ون هم هست یا همه سواری شخصی هستن؟ کدوم قسمت شهر واسه هتل گرفتن بهتره واینکه اگه تنها سفر کنم واسه دیدن دریاچه و کلیسا و… تور بگیرم ارزونتر در میاد یا مثل شما ماشین دربستی بگیرم مناسبتره؟ بینهایت ممنون از وقتی که میذارین.
با سلام خدمت علی آقا
از مرز نوردوز در مواقعی که پیک مسافر زیاد نیست ون یا اتوبوسی نیست شاید و فقط عید اینجور باشه چون مسیر کوهستانی و جاده در بعضی جاها ناهموار است اصلا ون پیشنهاد نمیشه ولی اگر تصور می کنید مثل مرز رازی دولموش ایستاده نه اینجور نیست
مرکز شهر نزدیک هراپراگ یا میدان جمهوری هتل ها بیشتر و البته گرانتر است ولی دسترسی راحتتر است
سفر با تور مزایایی داره و سفر بصورت شخصی مزایای دیگری داره ولی اینجور که من محاسبه کردم هزینه ها به سمت شما ارزانتر است تا تور با این اضافه که اول از اینکه اختیار با خودتونه،ماشین شخصی کرایه می کنید به جای اتوبوس،مسیر مرز تا ایروان را که با اتوبوس ۹تا ۱۰ ساعت می پیمایید ۵ ساعته میرسید،من شخصا اگر بار دیگه قصد ایروان داشته باشم باز هم شخصی رو انتخاب می کنم
ممنون از اینکه مطالبم براتون مهم بود و ممنون از جناب ضربی بابت این که این فضا تبادل تجربیات را فراهم نمودند
محمد مهدی شادبهر
اگه یک سفر به باکو برید فاصله زیاد و پیشرفت وارزانی و فراوانی اجناس و تفریحات اونجا رو نسبت به کشور ضعیفی مثل ارمنستان متوجه میشیم امیدوارم امتحان کنید
دوستمون راست میگه.باکو خیلی پیشرفته تر,ارزانتر و جاهای بسیار دیدنی تری نسبت به ارمنستان داره.مردمش هم ایرانی ها رو دوست دارند و رواست و صادق اند.بر عکس ارمنستانی ها که ظاهری خوش و باطنی بسیار خشن و دو رو دارند.ما تور راه ایروان غذا خوردیم هم رفت و هم موقع برگشت.خدا به سر شاهده اولش گفتند نفری ۱۲ هزار تومن و لی موقع حساب کردن از هر نفرمون ۳۶ هزار تومان گرفتند.اون هم به بهونه ی این که نون و کمی سبزی و نمک و فلفل هم سر سفره آورده بود!