«بسیار سفر باید تا پخته شود خامی؛ صوفی نشود صافی تا درنکشد جامی.»
سعدی
یادداشت تحریریه: این نوشته روایت یک سفر واقعی در مهر ۱۳۹۵ است و آخرینبار در تیر ۱۴۰۵ بازبینی و ویرایش شده است. قیمتها، شرایط مرزها، مقررات ورود خودرو، بیمه و وضعیت مسیرها مربوط به زمان سفرند و نباید مبنای برنامهریزی امروز قرار بگیرند. پیش از حرکت، مقررات روز را از منابع رسمی بررسی کنید.
پس از چند ماه پرتنش، تصمیم گرفتیم یک سفر خانوادگی یکهفتهای را با خودروی شخصی تجربه کنیم. مقصد اصلی تفلیس بود و مسیر رفتوبرگشت از ترکیه میگذشت. برای من سفر زمینی فقط رسیدن به مقصد نیست؛ تغییر تدریجی جاده، زبان، معماری و سبک زندگی بخشی از خود سفر است.
خلاصه این سفر
- زمان سفر: ۱۶ تا ۲۲ مهر ۱۳۹۵
- مدت: ۷ روز
- مسافران: خانواده سهنفره
- وسیله سفر: خودروی شخصی
- مسیر اصلی: تهران، بازرگان، دوغوبایزیت، ایغدیر، کارس، ترکگوز، واله و تفلیس
- مسافت ثبتشده در سفر: حدود ۳۵۰۰ کیلومتر
آمادهسازی و انتخاب مسیر
خودروی سفر یک رنو تندر ۹۰ مدل ۱۳۹۴ بود. پیش از حرکت، مدارک خودرو و سرنشینان، بیمه مسافرتی، پوشش مسئولیت خودرو، نقشه آفلاین و برنامه تقریبی هر روز را آماده کردیم. برای سفر امروز، پیش از حرکت راهنماهای کاپوتاژ و مجوز خروج خودرو، بیمه خودرو در سفر به ترکیه و قوانین گمرکی ترکیه و گرجستان را نیز بررسی کنید. تجربه سفر قبلی به باتومی به ما یاد داده بود که انتخاب مسیر در سفر زمینی بهاندازه انتخاب مقصد اهمیت دارد.
توجه: فهرست مدارک و مبالغی که در نسخه اولیه این سفرنامه آمده بود مربوط به سال ۱۳۹۵ است. شرایط کاپوتاژ، پلاک بینالمللی، گواهینامه، بیمه خودرو و ورود موقت ممکن است تغییر کند. بخش منابع رسمی را پیش از سفر بررسی کنید.
مسیر انتخابی ما از مرز بازرگان–گوربولاک به دوغوبایزیت، ایغدیر، کارس، سوسوز، پوسوف و مرز ترکگوز میرسید و پس از ورود به گرجستان از واله به سمت تفلیس ادامه پیدا میکرد. این انتخاب، تجربه شخصی ما در سال ۱۳۹۵ بود؛ برای سفر امروز باید بازبودن گذرگاهها، وضعیت جاده و محدودیتهای موقت را دوباره کنترل کرد.
روز اول؛ تهران تا بازرگان
جمعه ۱۶ مهر از تهران به سمت ماکو حرکت کردیم. مسیر نزدیک به ۹۰۰ کیلومتر بود و با توقف برای صبحانه و ناهار حدود ۱۱ ساعت طول کشید. حوالی ساعت ۲۰ به بازرگان رسیدیم و شب را در یک هتلآپارتمان نزدیک مرز گذراندیم تا صبح زود وارد مراحل خروج شویم. مسافرانی که امروز این مسیر را انتخاب میکنند، بهتر است پیش از حرکت مراحل خروج از ایران در مرز زمینی را مرور کنند.
صبح پس از آمادهکردن خودرو به گمرک رفتیم. تشریفات خروج ایران و ورود ترکیه تا حدود ساعت ۱۰ طول کشید. نرخ ارز، عوارض خروج و هزینه اقامت ثبتشده در نسخه اصلی فقط ارزش تاریخی دارند و به همین دلیل از بخش راهنمای عملی امروز حذف شدهاند.
عبور از ترکیه و رسیدن به گرجستان
پس از ورود به ترکیه، مسیر دوغوبایزیت و ایغدیر را در جادههایی نسبتاً خلوت ادامه دادیم. تماشای آرارات یکی از بهیادماندنیترین بخشهای این روز بود. تجربه قبلی ما از مسیر کارس، شاوشاط، آرتوین و هوپا چندان مناسب نبود؛ بنابراین این بار راه سوسوز و پوسوف را انتخاب کردیم. فاصلهها، زمان رانندگی و وضعیت مسیر باید با اطلاعات روز و نقشه بهروز کنترل شود؛ راهنمای فاصله شهرهای ترکیه میتواند نقطه شروع مناسبی باشد.
در سفر قبلی، پرتاب سنگ به شیشه خودرو در حوالی شاوشاط برایمان دردسر ایجاد کرده بود. این رخداد یک تجربه شخصی در همان زمان و مکان است و نباید به کل منطقه یا مردم آن تعمیم داده شود؛ اما یادآوری میکند که بهتر است مسیر روز را پیش از تاریکی طی کنیم، توقفهای غیرضروری را کاهش دهیم و برای حوادث احتمالی پوشش بیمه و برنامه جایگزین داشته باشیم.
حدود ساعت ۱۴:۱۰ از مرز ترکگوز وارد گرجستان شدیم. هدف این بود که پیش از تاریکی به تفلیس برسیم. در ابتدای مسیر واله، توقف کوتاهی کنار جاده داشتیم و بعد راه را در جادهای سرسبز و کوهستانی ادامه دادیم.
چهار روز در تفلیس
حدود ساعت ۱۸ به تفلیس رسیدیم. پیدا کردن اقامتگاه رزروشده نزدیک به یک ساعتونیم زمان برد؛ تجربهای که اهمیت ذخیره نقشه آفلاین و نشانی دقیق اقامتگاه را نشان داد. محل اقامت ساده بود، اما دسترسی مناسبی به مترو و بخش تاریخی شهر داشت.
روز نخست؛ تفلیس قدیم و ناریکالا
برنامه روز نخست شامل پل صلح، میدان آزادی، قلعه ناریکالا، مجسمه مادر گرجستان، باغ ملی و موزه بود. بهجز موزه، بیشتر برنامه را اجرا کردیم. پیادهروی در تفلیس قدیم و تماشای رود کورا، بهترین شروع برای آشنایی با شهر بود.
بخشی از وعدهها را خودمان آماده میکردیم و چند وعده نیز غذاهای محلی را امتحان کردیم. خاچاپوری از تجربههای خوشطعم این سفر بود. قیمتهای درجشده در روایت اولیه مربوط به سال ۱۳۹۵اند و برای مقایسه امروز کاربردی ندارند.
روز دوم؛ آنانوری و کازبگی
برای روز دوم یک تور یکروزه کازبگی گرفتیم. مسیر از جاذبههایی مانند دژ آنانوری میگذشت و طبیعت کوهستانی شمال گرجستان، چهره متفاوتی از این کشور نشان میداد. برنامه از حدود ساعت ۹ صبح آغاز شد و نزدیک ساعت ۱۹ به میدان آزادی تفلیس بازگشتیم.
روز سوم؛ حمامهای گوگردی و زندگی شهری
روز سوم را به حمامهای گوگردی، کلیسای جامع سامبا، قدمزدن در شهر و گفتوگو با مردم محلی اختصاص دادیم. برای من، گفتوگو با ساکنان هر مقصد و احترام به سبک زندگی و باورهای آنان، بخش مهمی از معنای سفر است.
متروی تفلیس نیز برایمان جالب بود؛ ایستگاههایی عمیق با پلهبرقیهای طولانی و فضایی متفاوت از متروهای جدیدتر. استفاده از حملونقل عمومی کمک کرد بخش بیشتری از شهر را بدون نگرانی جای پارک ببینیم.
روز چهارم؛ متسختا
روز چهارم به متسختا رفتیم. این شهر تاریخی و فضای آرام آن پایان مناسبی برای برنامه دیدنیهای اطراف تفلیس بود. چهار تا پنج روز برای آشنایی اولیه با تفلیس و چند مقصد نزدیک زمان مناسبی بود، هرچند برای دیدن کاملتر گرجستان باید سفر طولانیتری برنامهریزی کرد.
بازگشت از مسیر کارس و ایغدیر
روز پنجم اقامت، پس از صبحانه به سمت مرز واله و ترکگوز حرکت کردیم. پیش از خروج از گرجستان، باقیمانده پول محلی را صرف خرید خوراکی و سوغات کردیم. عسل، گردو، کشمش و میوههای محلی از چیزهایی بودند که در مسیر زیاد میدیدیم.
حدود ساعت ۱۴ وارد ترکیه شدیم. در راه ایغدیر، کنار دریاچه کارس توقف کردیم و ناهار سادهای آماده کردیم. سکوت دریاچه و خلوتی مسیر از خاطرات خوب راه بازگشت بود.
ساعت ۱۹ به ایغدیر رسیدیم و شب را در هتلی در مرکز شهر گذراندیم. شهر در ایام محرم حالوهوای متفاوتی داشت و فروشگاهها همچنان فعال بودند. صبح روز بعد، پس از صبحانه راهی مرز ایران شدیم.
تشریفات بازگشت و بازرسی خودرو انجام شد و حدود ساعت ۱۱ سفر برونمرزی ما پایان یافت. تجربه برخوردهای مرزی همیشه ممکن است از مسافری به مسافر دیگر متفاوت باشد؛ بهتر است مدارک منظم، صبر و گفتوگوی محترمانه را در تمام مراحل حفظ کنیم.
هزینههای ثبتشده در سفر سال ۱۳۹۵
جدول زیر فقط بخشی از سند تاریخی سفر است و برای برآورد هزینه امروز کاربرد ندارد.
| عنوان | مقدار ثبتشده در مهر ۱۳۹۵ |
|---|---|
| مسافت کل | حدود ۳۵۰۰ کیلومتر |
| بنزین مصرفی | ۲۰۸ لیتر |
| بنزین خریداریشده در ایران | ۱۵۷ لیتر |
| بنزین خریداریشده در گرجستان | ۵۱ لیتر |
| هزینه ثبتشده اقامتها | ۴۳۴ هزار تومان |
| مجموع هزینه اعلامشده سفر سهنفره | حدود ۱ میلیون و ۵۹۰ هزار تومان |
نکتههایی که از این سفر آموختیم
- مدارک خودرو، راننده و سرنشینان را پیش از حرکت با مقررات روز تطبیق دهید.
- نقشه آفلاین، نشانی اقامتگاه و یک مسیر جایگزین همراه داشته باشید.
- برای رانندگی در کشور ناآشنا، تا حد امکان مسیرهای طولانی را در روشنایی روز طی کنید.
- بیمه مسافرتی و پوشش معتبر خودرو را جدی بگیرید و شرایط بیمهنامه را بخوانید.
- دارو را در بستهبندی اصلی و همراه نسخه یا مدرک پزشکی لازم حمل کنید؛ مقررات کشور مقصد را پیش از سفر بررسی کنید.
- ارز را از محل معتبر تهیه و رسید آن را نگهداری کنید.
- شمارههای اضطراری و اطلاعات نمایندگیهای کنسولی را بهصورت آفلاین ذخیره کنید.
- به قوانین، آداب و باورهای مردم مقصد احترام بگذارید؛ هر مسافر تصویری از فرهنگ کشور خود ارائه میکند.
منابع رسمی برای بررسی پیش از سفر
- وزارت تجارت ترکیه؛ پرسشهای متداول درباره خودروهای همراه مسافر
- اداره درآمد و گمرک گرجستان
- سامانه رسمی امور کنسولی گرجستان؛ شرایط ورود
سلام
بسیار عالی بود
عمادخان فوق العاده لذت بردم، آرزوی روزهای همیشه شاد برای خودتون و خانوادنون دارم. خیلی جالب و مفید بود.
پاینده باشید
سلام و ممنون بابت سفرنامه کامل و خوبتان
لطفا در مورد کاپوتاژ خودرو و بیمه مسافرتی و پلاک و اینجور چیزا توضیحات و راهنمایی کامل ارائه کنید
و اینکه چگونه و از کجا باید تهیه کنیم و اینکه برای تهیه اینها حتما باید به تهران مراجعه کنیم ؟
ممنون
سلام
دوست گرامی در این مورد در سایت مفصلا توضیح و تصویر هست . در همین سایت از گوشه بالا سمت راست آیتم (از کجا شروع کنم؟) را انتخاب و بخش مربوطه را مطالعه بفرمایید . همچنین آخرین تغییرات از طریق کانال تلگرام سایت اطلاع رسانی می شود
بهترین سفرنامه ای که تا به امروز خوندم و تجربه کسب کردم. خیلی متشکرم از اینکه وقت گذاشتید و این متن فوق العاده رو تهیه کردید. امیدوارم تجربیات و خاطرات سفرهای بعدی رو هم با ما شریک بشید.
جناب عماد خان
بسیار ممنون از شریک کردن هموطن هایتان در تجربه سفری که به ترکیه و گرجستان داشتید. خوشحالم که سفر امن و دلپذیری داشتید. شیوه نگارشتان هم عالی است. باز هم متشکرم..
ما هم درست یک ماه قبل از شما همین مسیر رو رفتیم
البته مسیر برگشتمان متفاوت بود
مسیر برگشت ما اینگونه بود: تفلیس – گوری(زادگاه استالین) – باتومی
بعد از ۲ روز ماندن در باتومی (و گردش در ساحل و پارک جنگلی بوتانیکال) دوباره وارد ترکیه شدیم
ولی قصد داشتیم در ترکیه هم سفری داشته باشیم به همین خاطر جاده ساحلی رو ادامه دادیم تا به ترابزون رسیدیم
بعد مسیر رو ادامه دادیم تا به ارزروم رسیدیم و از آنجا به وان (دو روز هم اونجا موندیم) و بعد از مرز رازی وارد شدیم
مسیر ترکیه بسیار عالی بود
امنیت هم برقرار بود
اگر هم بشه برای عید میخوام با پراید هم برم!(نیازی به ماشین خیلی عالی و قوی نیست!)
موفق باشید
با درود-بسیار جالب و آموزنده بود.از شما که با منش و رفتار خوبتان سفیر فرهنگی-اخلاق ملت ایران هستید ، سپاسگزاریم. امید که در آینده سفرنامه های بیشتری را به اشتراک بگذارید. سپاس